Mijn generatie betaalt het geluk van de babyboomers

Zij die het land na de oorlog opbouwden, laten het nu in waardeloze staat en met grote schulden achter, vindt Rosanne Hertzberger.

De AOW-leeftijd gaat naar 67 jaar. Maar nu nog even niet. Eerst wordt er gewacht tot alle mensen die in de tien jaar na de oorlog geboren zijn, 65 zijn geworden en hun AOW kunnen opstrijken. Daarna, als het toppunt van de vergrijzing voorbij is, wordt er pas ingegrepen. En dat terwijl de premies die de werkende bevolking voor de AOW afdraagt, allang niet meer de kosten dekken. Sterker, ongeveer eentiende van de huidige overheidsuitgaven hebben we helemaal niet, dat wordt geleend. De babyboomers laten ons dus niet alleen achter met een peperdure regeling, maar ook nog eens met een razendsnel groeiende staatsschuld.

Het kabinet klopt zichzelf op de borst met haar vliegensvlugge besluit. Taboeloos ingrijpen kan van het to-do-lijstje worden geschrapt, zelfs de Partij van de ‘Arbeid’ stemde zonder morren in. En nu? Moeten de jongeren blij zijn dat die AOW-leeftijd eindelijk omhoog gaat, dat er eindelijk wat lucht in de overheidsfinanciën komt?

Waar waren de jongeren eigenlijk toen dit besloten werd? Tja, waar waren we eigenlijk? Waarschijnlijk was het voor de meesten van ons alsof er een telefoonverkoper opbelde met een aanbieding voor een uitvaartverzekering. Lachwekkend, compleet irrelevant, geen prioriteit. We beginnen net met werken, en hopen dat we zo’n leuke carrière voor de boeg hebben dat we er niet aan moeten denken om op ons 65e te stoppen.

De babyboomers willen wel stoppen en de clichés over de ouderen worden veelvuldig misbruikt in de discussie. We gunnen onze ouders hun oude dag toch wel na zoveel jaren noeste arbeid? Ze hebben tenslotte ons land weer opgebouwd, ze hebben ons gevoed, naar school gestuurd, een toekomst gegeven. Tranentrekkende beelden worden geschetst van 64-jarige mannen die op hun knieën nog straten aan het maken zijn en zuchtend dromen over hun welverdiende pensioen.

Maar ondertussen hebben we het ook over een generatie die heeft kunnen profiteren van een zeer ruim sociaal stelsel: studiefinanciering zolang ze wilden, vut, prepensioen, WAO voor elk pijntje, ontslagvergoedingen. Voorzieningen waar wij allemaal geen gebruik meer van kunnen maken, of alleen in een sterk versoberde variant. En nu worden de babyboomers weer uit de wind gehouden. Maar ja, waar waren we? Onze stem werd nergens gehoord.

In tegenstelling tot wat velen beweren, zijn we wel betrokken bij politiek. De door Buma/Stemra voorgestelde embedtarieven voor filmpjes op blogs en Hyves leverden een stormvloed aan woedende twitterberichten en online petities op. In juni van dit jaar sprongen we nog massaal in de bres voor onze Iraanse generatiegenoten die tegen de uitkomst van de frauduleuze verkiezing streden. Er wordt geblogt en getwitterd bij het leven: is straks een tweede studie nog wel betaalbaar? Komt PowNed wel bij de publieke omroep? Maar de AOW is niet echt populair: zelfs de ‘AOWnaar67’- hyves heeft maar tien leden. Niemand heeft nog een forumbericht achtergelaten.

Ik wil niet schrijven over een kloof. Een kloof impliceert dat er ergens een gat zit, een abrupte onderbreking, en dat is niet het geval. Het is een schuivende verandering: hoe jonger de werknemer, hoe moeilijker hij het vindt om zich vertegenwoordigd te zien in de ouderwetse overlegstructuren van Nederland. De vakbonden vertegenwoordigen nog maar 20 procent van de beroepsbevolking, en daarvan is maar een minutieus deel jong. Wij zijn niet zo van de hesjes, we gaan niet op een regenachtig Malieveld staan met een megafoon. En zelfs het idee ‘lidmaatschap’ spreekt niet meer aan.

De jongeren die wel bij klassieke vakbonden zijn aangesloten, krijgen ondertussen ook niet veel voor elkaar. De geluiden van CNV-jongeren (AOW naar 67) werden sterk afgezwakt door de moedervakbond richting een voorstel met een wel heel langzame invoering. Bij de FNV hebben de rijen zich ook gesloten: de jongerenfractie is tegen het kabinetsvoorstel. Of dat een unaniem besluit was, is maar de vraag: Opzegservicefnv.hyves.nl heeft 146 leden en twaalf pagina’s aan forumberichten.

Bij de politieke partijen waren het vooral de jongeren van het CDA die een veelzeggende actie voerden door de rommel van de vakbondsprotesten op het Malieveld op te ruimen. Zij noemden zichzelf terecht de ‘puinruimgeneratie’. En Eva Gerrebrands, interim-voorzitter van de jongerenorganisatie van de SP, blijft erop hameren dat we 23.000 euro belastinggeld mislopen doordat we twee jaar minder AOW opstrijken.

Ach, bleef het daar maar bij. Zolang er ouderen zijn die profiteren van onbetaalbare voorzieningen, zal onze generatie veel meer afdragen dan we terugkrijgen. De babyboomers mogen dan wel een mooi land voor ons hebben opgebouwd, ze hebben het in waardeloze staat aan ons achtergelaten.

Rosanne Hertzberger (25) is columnist van nrc.next en eerder van het Leidse studentenblad Mare. Zij promoveert in de moleculaire microbiologie aan de Universiteit van Amsterdam.