Hardloper Zapatero

Zaterdag betoogden honderdduizenden Spanjaarden in Madrid tegen het ontwerp voor een nieuwe abortuswet. De regering van de socialist José Zapatero wil abortus op aanvraag mogelijk maken, ook voor meisjes van 16, met of zonder toestemming van hun ouders. Dat gaat veel katholieke Spanjaarden te ver.

Nog niet zolang geleden was Spanje een land van priesters en processies. Jaarlijks stonden militairen in groot tenue in de kathedraal van Granada om te herdenken dat de Katholieke Koningen dit laatste stukje Spanje in 1492 hadden heroverd op de Moren. In weinig Europese landen waren de banden tussen kerk en staat zo lang zo innig als in Spanje. Die banden werden in 1931 verbroken door de Republiek. Toen generaal Francisco Franco daartegen rebelleerde, koos de kerk zijn kant. Na Franco’s overwinning in de Burgeroorlog werden kerken op staatskosten herbouwd, werd echtscheiding verboden, moest iedereen trouwen in de kerk en werd godsdienstles verplicht, ook in openbare scholen.

Na Franco’s dood, in 1976, is de grondwet herzien en het katholicisme was niet langer staatsgodsdienst. Intussen zijn de Spanjaarden veranderd. Uit onderzoek blijkt dat nog 76 procent zichzelf als katholiek beschouwt en 20 procent geen enkele religie aanhangt. Van de gelovigen gaat maar 15 procent elke week naar de kerk. De overgrote meerderheid van de katholieken trekt zich niets aan van het kerkelijke verbod op seks vóór het huwelijk en het gebruik van voorbehoedmiddelen. Meer dan 70 procent van de Spanjaarden is voor legalisering van het homohuwelijk en in 2005 werd de wet die dit mogelijk maakt met 187 tegen 147 stemmen aangenomen door het parlement.

Spanje seculariseert razendsnel en premier Zapatero belichaamt dat proces. Maar hij dreigt degenen die het tempo niet bij kunnen houden uit het oog te verliezen. Sinds 1985 is abortus in Spanje legaal in geval van verkrachting, als de foetus afwijkingen vertoont of als de fysieke of geestelijke gezondheid van de moeder gevaar loopt. Dat laatste argument is gebruikt bij de meeste van de 112.000 abortussen die in 2007 in Spanje zijn uitgevoerd. Waarom dan zo’n haast?

Dirk Vlasblom