De zoon met prijzige foto's van Cruijff op zijn website

Is een ouder aansprakelijk voor de site van zijn kind? Moet hij voorkomen dat zijn kind auteursrechten schendt?

Nee, niet bij een 15-jarige sitebeheerder, zegt de rechter.

De zaak

Een jongen van vijftien beheert met een paar vrienden uit liefhebberij een website over voetbal, met berichten, beelden, uitslagen en columns. Zij plaatsen tot twee keer toe een foto van Johan Cruijff, zonder toestemming van de maker. De jongens plukten de foto van internet met behulp van de afbeeldingenzoeker van Google.

Bij de foto was niet vermeld dat er auteursrechten op rustten. Toch wordt de jongen in een eerdere rechtszaak veroordeeld tot het betalen van ruim 4.000 euro schadevergoeding. De jongen betaalt alleen niet. In deze zaak probeert de fotograaf het geld los te krijgen van de vader. Argument: de vader van de jongen had zijn zoon moeten beletten foto’s van anderen te publiceren zonder hun toestemming.

De vraag is dus: hoe ver reikt de verantwoordelijkheid van ouders voor het handelen van hun kinderen op internet?

Wat zegt de wet?

De rechter moet deze bepaling uit boek 6:169 lid 2 van het Burgerlijk Wetboek toepassen. „Voor schade, aan een derde toegebracht door een fout van een kind, dat de leeftijd van veertien jaren al wel maar die van zestien jaren nog niet heeft bereikt, is degene die het ouderlijk gezag of de voogdij over het kind uitoefent, aansprakelijk, tenzij hem niet kan worden verweten dat hij de gedraging van het kind niet heeft belet.”

Hadden de ouders dit gedrag dus moeten beletten en kan hun dat worden verweten?

Wat gebeurt er op de zitting?

Daar is wat geharrewar over kennelijke sponsoring van de site, die bovendien is ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. De rechter vindt de verklaringen van ouders en zoon aannemelijk. Dit is liefhebberij, geen commercie. Er worden wat kosten gemaakt en die worden vergoed door een relatie. Verdiend wordt er niets. De vader zegt dat hij zich „totaal niet” heeft bemoeid met de site en dat zijn zoon veel meer van websites en computers weet dan hij.

Welke norm legt de rechter aan?

Hebben de ouders „gedaan wat in de gegeven omstandigheden redelijkerwijze van hen kon worden gevergd”? Een 15-jarige heeft immers „al een zekere zelfstandigheid en [...] vrijheid van handelen”.

Permanent toezicht van ouders kan in deze situatie niet worden verwacht. Een kind dat zich normaal ontwikkelt, kan af met toezicht „binnen zekere grenzen”. Als die vrijheid van het kind gangbaar is, dan hoeven ouders in het algemeen niet te bewijzen dat ze geen schuld hebben als hun kind schade heeft berokkend. Degene die schade leed, moet bewijzen dat dit kind extra toezicht behoefde wegens afwijkend gedrag in vergelijking met leeftijdsgenoten.

Hoe oordeelt de rechter?

Kinderen die zelf een website onderhouden, vindt de rechter „niets bijzonders”. Het onderwerp, voetbal, vindt hij onschuldig en „volstrekt normaal”. Van bijzondere omstandigheden was evenmin sprake. De vader had dus niet extra hoeven opletten wat zijn zoon op internet deed. Hij is daarom niet aansprakelijk.

De fotograaf kan nog wel blijven proberen om de 4.000 euro bij de jongen te incasseren.

Folkert Jensma