Amerikanen na paar uur alweer weg

Het lot van DSB Bank was zaterdagmiddag al beklonken, toen Lone Star afhaakte als koper. ‘Plan B’ is nooit serieus een optie geweest.

Ze kwamen, keken in de boeken en vertrokken weer. Het einde van DSB Bank werd vanmorgen officieel uitgesproken door de rechtbank, maar het lot van de bank was eigenlijk zaterdagmiddag al beklonken.

Het Amerikaanse opkoopfonds Lone Star uit Texas stond zaterdagochtend met een flinke delegatie van het kantoor in Londen op de stoep in Wognum. Ze kwamen om te kijken of DSB een aantrekkelijke prooi was voor het opkoopfonds, dat bedreven is in het overnemen van banken in nood en het opkopen van slechte kredietportefeuilles.

De prijs die de rechtbank een middag eerder had bedongen was flink. De Amerikanen moesten uiterlijk vandaag 300 miljoen euro storten om een voorschot uit te keren aan spaarders van maximaal 3.000 euro per spaarder. Ook moesten ze onmiddellijk 50 miljoen euro betalen om de kosten te dekken van DSB zolang ze boekenonderzoeken deden. Als de deal door zou gaan dan zouden de Amerikanen een kapitaalinjectie van 300 miljoen euro doen om de solvabiliteit te versterken en zich uiterlijk volgende week maandag garant moeten stellen voor 5 miljard euro.

Erg lang bleef het team van ongeveer twintig personen niet. Ze stapten, stellen bronnen, rond 10.00 uur het DSB-gebouw in Wognum binnen, begonnen aan het boekenonderzoek en gingen om 14.15 uur weer weg. Bewindvoerder Rutger Schimmelpenninck heeft dan net een kwartier telefonisch contact gehad met waarschijnlijk het hoofdkantoor in Texas. Wat precies gezegd is, is niet bekend, maar kort na dit gesprek vertrokken de Amerikanen en was laatste serieuze optie voor de redding van DSB van de baan.

Er circuleren verschillende versies van de waarheid over wat er die ochtend allemaal is gebeurd. Volgens bronnen rond DSB heeft Schimmelpenninck de gesprekken met de Amerikanen getraineerd en wilde hij nooit serieus kijken naar een overname. Andere bronnen zeggen zich niet te kunnen vinden in deze versie. De Amerikanen zelf geven geen commentaar.

Dirk Scheringa zou zo kwaad zijn geweest op Schimmelpenninck dat hij zaterdag nog een officiële klacht indiende bij de rechtbank tegen de bewindvoerder. Die trok DSB bijna twee uur later weer in, maar de rechtbank bevestigde vanmorgen dat de rechter-commissaris nu toch de klacht in behandeling heeft genomen.

Wat er ook gebeurde, vanaf het moment dat de Amerikanen vertrokken was het lot van DSB bezegeld. Het betekende het einde van DSB Bank na bijna drie weken van onrust en mislukte reddingsplannen. Wat 1 oktober begon met een oproep om spaargeld weg te halen bij de bank, werd een gevecht waarin overheid, private en centrale banken en de rechter betrokken raakten. Het resultaat is dat DSB Bank per vandaag failliet is.

Zaterdagmiddag geloofde de directie nog in een nieuwe optie die die avond naar buiten werd gebracht, het zogenaamde ‘plan B’. Dat ‘plan B’ werd zaterdagavond gelanceerd in het televisieprogramma Nova. Een financieel deskundige uit Noord-Holland en de bedenker van het plan, Adriaan Dorrepaal, praatte in die uitzending via de telefoon met Scheringa. Spaarders zouden 100 miljoen euro van hun geld moeten omzetten in aandelen, de staat zou een kapitaalsinjectie van 100 miljoen moeten doen en De Nederlandssche Bank zou de liquiditeitsfaciliteit weer met 800 miljoen euro moeten oprekken tot 1,8 miljard. Deze faciliteit was op 5 oktober teruggebracht naar 1 miljard omdat de centrale bank besloot dat door de onzekerheid rond de bank en het type onderpand – hypotheken – niet meer geleend kon worden dan een miljard.

DSB zocht zondag contact met spaarders die zouden beloven hun geld niet weg te halen als de bank een doorstart kon maken. Ook werden er spaarders bereid gevonden om hun spaargeld om te zetten in aandelen DSB. Bij één spaarder ging het zelfs om 37 miljoen euro. Het ging vooral om die mensen die hun geld toch kwijt zijn, de houders van achtergestelde deposito’s. Die vallen namelijk niet onder het depositogarantiestelsel.

Nadat Scheringa zaterdag om 12.45 uur met minister Bos van Financiën had gesproken, stuurde Bos die middag twee ambtenaren naar Wognum om het nieuwe reddingsplan te bespreken. Ze arriveerden om 16.00 uur. „Ze zijn niet erg enthousiast hierheen gekomen”, zei Scheringa.

Zijn bank stuurt na de bijeenkomst wel een bericht naar de rechtbank dat de minister bereid zou zijn staatsteun te verlenen, naar verwachting de gevraagde 100 miljoen euro. Ook lekt via de website van RTL Nieuws een ‘Beste Wouter’-brief van het DSB-bestuur aan de minister uit met een klemmend beroep om de bank te hulp te schieten.

Maar Financiën stelt vanmorgen in een verklaring dat ‘plan B’ niet realistisch was. De ambtenaren hebben slechts geluisterd naar de plannen. DSB ging er niet alleen vanuit dat spaarders hun geld bij de bank zouden laten staan, ze dachten ook nieuw spaargeld aan te trekken. „Door de situatie waarin de bank verkeert, is het niet aannemelijk te veronderstellen dat de liquiditeit en solvabiliteit zich op korte termijn zoveel zou kunnen herstellen dat een levensvatbaar alternatief ontstaat dat het vertrouwen zou kunnen hebben van spaarders en financiers”, stelt het ministerie.

Of de bestuurders van DSB echt hebben geloofd dat de centrale bank de verlaging van de liquiditeitsfaciliteit zou verwijderen, is de vraag. Vast staat dat het voor de centrale bank nooit een serieuze optie is geweest. De faciliteit is niet bedoeld voor bedrijven die dreigen om te vallen. Hij werd vorig jaar ingesteld toen als gevolg van de kredietcrisis de geldmarkten opdroogden. De faciliteit moet in de kern gezonde banken helpen die tijdelijk niet op de geldmarkt terecht kunnen, om de geldstromen op gang te houden.

Volgens DSB kwam de bank in problemen zodra de centrale bank de faciliteit vorige week terugbracht, maar binnen de centrale bank stelt men dat de faciliteit juist werd ingekrompen omdat de bank een probleem had.

Bewindvoerders, directeuren van de centrale bank en minister Bos komen daarna niet meer bij elkaar. Via de telefoon komen zij tot de conclusie dat ze de gevraagde steun niet kunnen verlenen. Directeur Henk Brouwer van De Nederlandsche Bank stuurt een brief aan de bewindvoerders waarin hij na een opsomming van de redenen schrijft dat „van enige toezegging door DNB met betrekking tot de monetaire kredietverlening tegen de geschetste achtergrond geen sprake kan zijn”.

De bewindvoerders kunnen niet anders meer dan opnieuw het faillissement van DSB aanvragen. Vanmorgen om 9.00 uur heeft de rechtbank dat ook direct uitgesproken.