Probo Koala: stank is geen gif

Het stonk vreselijk, het raffinaderijafval dat grondstoffenhandelaar Trafigura in augustus 2006 liet storten in Abidjan, Ivoorkust. Oorzaak: mercaptanen, die al in zeer kleine concentraties een weerzinwekkende geur geven (de stof wordt ook gebruikt om het Nederlandse aardgas zijn stank te geven). Het is goed denkbaar dat de mercaptanen in het afval de bevolking een vals gevoel van giftigheid gaven.

De beruchte ‘giframp’ die volgde wordt meestal genoemd naar het schip dat het afval vervoerde: de Probo Koala. Volgens ‘officiële’ cijfers kostte die aan zo’n vijftien Ivorianen het leven en werden ontelbaar velen vergiftigd.

Maar uit alle betrouwbare gegevens blijkt dat er geen doden zijn gevallen. Vorige maand bijvoorbeeld trof Trafigura een miljoenenschikking met de vertegenwoordiger van de slachtoffers, een Brits advocatenkantoor. Beide partijen verklaren dat twintig onafhankelijke deskundigen geen verband konden leggen tussen de dumping van het raffinaderijafval en de gerapporteerde sterfgevallen.

Het toeval wil dat de Nederlandse autoriteiten voorafgaand aan de reis naar Abidjan de lading van de Probo Koala uitvoerig onderzochten. Daarin zijn toen geen griezelige onbekende stoffen aangetroffen, maar voornamelijk natriumhydroxide opgelost in water, waarin behalve fenolen vooral waterstofsulfide en mercaptaan zijn opgehoopt. Dat stinkt – maar doden zijn er niet door gevallen.

Spoken in Abidjan: Wetenschap

Rectificatie / Gerectificeerd

Correcties en aanvullingen

Probo Koala

In het artikel Probo Koala: stank is geen gif (voorpagina, 17 oktober) staat de zin: ‘Maar uit alle betrouwbare gegevens blijkt dat er geen doden zijn gevallen.’ Net als de laatste zin (‘Dat [afval] stinkt, maar doden zijn er niet gevallen’) wekt dit de suggestie dat bewezen zou zijn dat er géén doden in Abidjan zijn gevallen door het gif van Trafigura. Maar zo’n bewijs is moeilijk te leveren. Het feit, zoals uitvoerig uiteengezet in Spoken in Abidjan in de bijlage Wetenschap van 17 oktober, is dat niet bewezen is dat er wél doden zijn gevallen in Abidjan.