Opjagen van pedoseksueel werkt averechts

Burgemeester Van Gijzel van Eindhoven ontzegt een pedoseksuele inwoner de toegang tot de stad. De rechter moet nu oordelen over het gebiedsverbod.

„De burgemeester zet ten onrechte een buitengewoon verstrekkende maatregel in.” Dat zei advocaat Knippenbergh gistermiddag in het gerechtshof van Den Bosch tegen de bestuursrechter.

Hij sprak namens zijn afwezige cliënt, een 61-jarige pedoseksuele man uit Eindhoven die zich verzet tegen het gebiedsverbod dat burgemeester Van Gijzel (PvdA) hem voor de gehele gemeente Eindhoven heeft opgelegd. „Zolang deze man geen verplicht toezicht door de reclassering accepteert, is deze maatregel redelijk”, pleitte de advocaat van de gemeente Eindhoven, Nieuwenhuizen.

Van Gijzel zit in een moeilijk parket, stelt hoogleraar strafrecht Theo de Roos van de Universiteit van Tilburg. De pedoseksueel werd in 2007 veroordeeld tot een gevangenisstraf van drie jaar, gevolgd door vijf jaar verplicht toezicht door de reclassering. De man ging in cassatie tegen het verplichte toezicht. Na 27 maanden in de gevangenis kwam hij vrij. Maar omdat zijn cassatie nog niet is afgehandeld, kan toezicht hem niet worden verplicht. De Roos: „Het is vreemd dat de man vrijkomt terwijl de cassatie nog loopt. Er valt een gat. In dergelijke gevallen zou er een wettelijke voorziening moeten kunnen worden getroffen. Want het is duidelijk dat er op deze man een vorm van toezicht moet zijn.”

De wijze waarop burgemeester Van Gijzel omgaat met deze ingewikkelde situatie noemt De Roos „niet sterk en onelegant”. „Juridisch omdat hij naar een instrument grijpt dat zeer diep ingrijpt op de persoonlijke vrijheid van iemand. Hij beroept zich daarbij op het argument dat de openbare orde in gevaar is. Dat argument is te zwak.”

Ook inhoudelijk neemt de burgemeester volgens De Roos een verkeerd besluit, omdat het opjagen van een pedoseksueel contraproductief werkt. Dat vindt ook Jules Mulder, directeur van De Waag, een forensisch psychiatrische kliniek waar ook zedendelinquenten worden behandeld. „De kans op terugval is het kleinst wanneer je deze mensen een veilige plek biedt in de maatschappij, zorgt voor een sociaal netwerk. Het beste is om de buurt te informeren over de komst van een pedoseksueel, en de man en de buurt met elkaar in contact te brengen. Het alternatief is dat niemand hem kent.”

Mulder vindt dat de maatschappij zich moet inzetten om pedoseksuelen die hun straf hebben uitgezeten op een positieve wijze terug te laten keren in de maatschappij. „Het is wel begrijpelijk wat Van Gijzel doet, maar niet verstandig. Hij kampt met het juridische probleem dat toezicht op dit moment niet af te dwingen is.”

De gemeente Eindhoven is een van de gemeenten die meedoen aan een proefproject waarbij burgemeesters geïnformeerd worden over ex-gevangenen die zich in hun gemeente huisvesten. „En als je burgemeesters op deze manier informeert, moet je hen ook de bevoegdheden geven om iets met die informatie te doen.” Aldus Guus Sluijter, een hoge ambtenaar die gisteren namens de burgemeester aanwezig was in het gerechtshof Den Bosch, vlak voor de zitting.

Ook de gemeente Roermond doet mee aan dit proefproject. CDA-burgemeester Henk van Beers: „Ik vind het belangrijk dat Van Gijzel de problemen waar wij als burgemeesters in zulke gevallen tegenaan lopen, bespreekbaar maakt.” Van Beers kreeg een jaar geleden te maken met boze bewoners die hem attendeerden op een pedoseksuele man in hun buurt. „De buurt dreigde het recht in eigen hand te nemen en ik wist van niets. Ik ben blij dat de minister mij nu deze verantwoordelijkheid geeft. Zo kan ik een volgende keer dergelijke ellende voorkomen.”

Of hij hetzelfde zou hebben gehandeld als Van Gijzel, kan Van Beers niet zeggen. „Daarvoor ken ik de zaak niet goed genoeg.” Ook in Utrecht, waar nog wordt getwijfeld over deelname aan het proefproject, wordt de rechtzaak tussen de pedoseksuele man en de gemeente „met veel belangstelling gevolgd”, zegt een woordvoerder.

In de Utrechtse wijk Overvecht ontstond vorig jaar commotie toen een 56-jarige veroordeelde pedofiel terugkeerde naar zijn huurflat. Daar woont ook het 5-jarige slachtoffertje van de man. Via de rechter kreeg de woningcorporatie het gedaan dat de pedoseksueel zijn huur moest opzeggen.

In de Eindhovense zaak doet de rechter uitspraak op 27 oktober.