De lezer schrijft over politieke rondetafel

1 Een goed idee om de drie directeuren van de wetenschappelijke bureaus van de grote politieke partijen met elkaar aan het woord te laten (Opinie & Debat, 10 oktober). Het mondde echter uit in een voor NRC onwaardige vertoning. Het meest treurige vond ik het schrijnend gebrek aan visie over de gewenste of zelfs noodzakelijke ontwikkeling van die drie partijen. Hoe ziet men de rol van partijen zich ontwikkelen in relatie tot krachtige politieke bewegingen? Wat voor actieve rol spelen de partijen (in- en extern) bij de ontwikkeling van de multiculturele samenleving? Hoe vindt en bindt men talenten aan politieke partijen?

Herman Scheeper

Vleuten

2 Verbijsterend is dat [de drie directeuren] niet één keer refereren aan het artikel (NRC Weekblad, 26 september) over de PVV, waarin helder was te lezen dat de groeiende aanhang van de PVV én een grote groep andere Nederlanders zich ergert aan het democratisch tekort; dat men absoluut niet begrijpt dat de Tweede Kamer heeft ingestemd met een aantal miljarden verslindende, dubieuze projecten als de Betuwelijn, de HSL, onze aanwezigheid in Uruzgan en de (bijna onvermijdelijke) aankoop van de JSF.

Mr. J.H. Bergsma

Hilversum

De krant antwoordt

Het rondetafelgesprek is een beproefd journalistiek genre. Het doel is niet ultieme waarheidsvinding, maar om in belangrijke, interessante kwesties enige helderheid te krijgen via een pittig gesprek met deskundigen en/of belanghebbenden die ieder vanuit hun eigen invalshoek die zaak belichten. Het rondetafelgesprek hoort dus bij uitstek in het katern Opinie & Debat en het bereikt zijn doel als de lezer er eigen ideeën mee kan verdiepen of meningen kan aanscherpen. Ook lezers die het hartgrondig oneens zijn met de opinies kunnen wijzen op een geslaagde rondetafel.

Deze krant organiseert dergelijke gesprekken geregeld. We hielden ze in het recente en verdere verleden onder meer over de vraag hoe innovatief Europa is of moet zijn (met onder anderen Neelie Kroes en Alexander Rinnooy Kan) en over andere brede onderwerpen, zoals ‘Nederland in de twintigste eeuw’ (met een groot panel uit politiek en bedrijfsleven), over ‘de toekomst van de verzorgingsstaat’ en over de invloed van de media en commercie op de sport. Het recente debat in het Cultureel Supplement met de jongste generatie museumdirecteuren leek door de opzet óók bijna zo’n rondetafelgesprek, al hadden die directeuren niet allemaal tegelijk ‘bij ons’ aan tafel gezeten.

Presentatie is bij ‘meervoudige interviews’ een essentieel element. Het gesprek met de drie directeuren van de wetenschappelijke instituten van het CDA, de PvdA en de VVD was zo geredigeerd dat de twee journalisten die het gesprek leidden zelf vrijwel onzichtbaar waren. Het stuk ging opnieuw over een grote kwestie – de veronderstelde crisis binnen de drie traditionele dominante politieke stromingen in ons land – maar er zaten geen grote duidende passages in waarmee de redactie de sprekers ‘aan elkaar praatte’ en ook geen parafrases. Het stuk was – afgezien van de ‘inzet’ waar we de sprekers introduceerden – opgezet als een pure dialoog. Ik vond dat een verfrissende opzet, waarvan de lichtheid prettig contrasteerde met het soortelijk gewicht van het onderwerp. Maar het vroeg inderdaad wel iets meer van de lezer die mogelijk een traditioneler achtergrondstuk had verwacht – het rondetafelgesprek is behalve een beproefd ook een lastig genre. Het lijkt erop alsof de briefschrijvers de gebruikelijke ‘regisserende’ passages en parafrases misten. Toch kwam een aantal aspecten dat ze misten – zoals de aantrekkingskracht van de PVV, migratie die de solidariteit als fundament van de verzorgingsstaat kan ondermijnen en fractiediscipline die het partijprofiel kan afvlakken – wel aan bod.

Dat de drie directeuren geen pasklare oplossing hadden voor hun toch tamelijk existentiële problemen bleek uit het gesprek. Wie weet is het Nederlandse politieke landschap wel klaar voor een radicalere verkaveling dan de ‘stembuscoalities’ die een van de drie voorzag. Dat is dan zeker een vraag waarover we te zijner tijd een nieuwe rondetafel kunnen organiseren.