Inburgeren moet- al woon je hier veertig jaar

Niet iedereen die verplicht is om in te burgeren, heeft de cursus ook echt nodig.

Je kunt er onder uitkomen: met 81 euro en goede kennis van Nederland en de taal.

Larbi Edriouch, hoofd bureau inburgering in Utrecht, ziet ze met enige regelmaat langskomen. Mensen die al jarenlang in Nederland wonen en perfect Nederlands spreken. Ze hebben vaak goede banen, maar alleen geen Nederlands paspoort. En dan zijn ze verplicht om in te burgeren.

„Kapitaalvernietiging”, vindt Edriouch. Het gaat vaak, zegt hij, om heel mondige mensen die flink protesteren. „Daarmee laten ze zien dat ze geen inburgeringscursus nodig hebben. Maar wij zijn er veel tijd aan kwijt.”

Sinds 1 januari 2007 is de Wet inburgering van kracht. Daarin staat dat alle vreemdelingen die naar Nederland komen of daar al zijn, moeten inburgeren. Tenzij ze jonger zijn dan 18 of ouder dan 65, een Nederlands paspoort hebben of een paspoort uit een ander land van de Europese Unie.

Gemeenten moeten mensen die evident de Nederlandse taal beheersen en samenleving kennen, kunnen ontheffen van hun inburgeringsplicht, zegt ook de Rotterdamse wethouder Rik Grashoff (Participatie, GroenLinks). „Het is lastig, want het is heel secuur geregeld in de nieuwe wet.”

Mensen die een oproep voor een cursus krijgen die ze niet nodig hebben, kunnen een landelijke vrijstellingstoets doen die 81 euro kost. Niet elke gemeente informeert de mensen daar goed over. Als een inburgeringsplichtige geen toets wil maken, kan hij ontheffing aanvragen bij de gemeente. Maar de criteria voor ontheffing zijn zeer strikt.

Minister van der Laan (Integratie, PvdA) ziet het probleem van de reeds ingeburgerde inburgeringsplichtigen, bleek gisteren tijdens een debat in de Tweede Kamer. Maar hij voelt er weinig voor om de bevoegdheid van gemeenten om mensen te ontheffen te verruimen, omdat er dan lokale verschillen zullen ontstaan.

Larbi Edriouch vindt dat jammer. „Zouden ze bang zijn dat we er te laks mee omgaan? De wet is een instrument, gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering. We hebben allemaal hetzelfde doel: zoveel mogelijk mensen inburgeren.”

Maar dan wel die mensen die het nodig hebben. En die dan weer vaak niet hóéven in te burgeren, omdat ze een Nederlands paspoort hebben. Maar die thuis bijvoorbeeld alleen Marokkaans, Turks of Papiamento spreken.

Volgens de laatste schatting, van mei vorig jaar, telt Nederland 500.000 mensen die de taal onvoldoende machtig zijn en dus – verplicht of vrijwillig – in aanmerking komen voor een cursus. Ongeveer tweederde van de betrokken mensen is niet verplicht om een cursus te doen, omdat ze de Nederlandse nationaliteit hebben.

Lees meer over inburgering via nrcnext.nl/links