Energielabel voor woningen krijgt allerlaatste kans

Bij koopwoningen wil het maar niet lukken met de energielabels. Het kabinet overweegt sancties op te gaan leggen. „Als je er een euroteken bijzet, is iedereen geïnteresseerd.”

Het idee is aansprekend. Huizenkopers inzicht geven in de energiekosten en hen daarmee verleiden tot investeringen in isolatie. Sinds 1 januari 2008 moet bij de meeste woningen de verkoper of verhuurder daarom verplicht een energielabel kunnen overhandigen. Maar in de praktijk komt daar weinig van terecht.

Het label zou, net als bij bijvoorbeeld auto’s, een rol moeten spelen bij de aankoop van een woning. Het deelt woningen in van G (minst zuinig) tot A (meest zuinig). Het kabinet wil dat Nederland in 2020 – vergeleken met 1990 – twee procent minder energie gebruikt en daaraan moet het label een bijdrage leveren. Ook is het volgens Europese regelgeving verplicht.

Ruim een miljoen labels zijn er sinds de introductie verstrekt, vrijwel allemaal bij huurwoningen van corporaties, zei minister Van der Laan (Wonen, PvdA) gisteren in een debat met de Tweede Kamer. Maar bij koopwoningen wil het maar niet lukken. Er staat geen sanctie op als je het niet doet. En dus laten koper en verkoper in de akte van levering vastleggen dat ze afzien van een energielabel. „De koper en de verkoper vinden elkaar, want ze vinden beiden dat ze er niks mee opschieten”, constateert voorzitter Ger Hukker van makelaarsvereniging NVM.

Kopers vinden de locatie van de woning, het aantal vierkante meters en een tuin interessanter. En kopers die energieverbruik wel belangrijk vinden, hebben het label niet nodig, voegt woordvoerder Hans André de la Porte van Vereniging Eigen Huis (VEH) toe. „Die zien dat er enkel glas in zit en gaan toch wel verbouwen.”

Uit onderzoek van de Erasmus Universiteit en de Universiteit Maastricht blijkt dat van de huidige 200.000 huizen op de woningsite Funda er maar 7 procent een energielabel hebben. In de eerste maanden van 2008 werd bij een kwart van de woningtransacties nog een label overhandigd, zegt onderzoeker Dirk Brounen. „Het gaat heel hard achteruit.” Uit het onderzoek blijkt ook dat labels alleen worden aangeschaft door huiseigenaren met een moeilijk verkoopbare woning. De meeste mensen doen het pas als hun huis al langer te koop staat.

Het label ligt al sinds de introductie onder vuur. Het is onduidelijk, zet mensen niet aan tot isolatiemaatregelen, en de software is onbetrouwbaar. Het tv-programma Radar toonde aan dat verschillende deskundigen aan hetzelfde huis verschillende labels toekenden.

Achter de schermen is de afgelopen maanden gewerkt aan een vernieuwd label, dat 1 januari 2010 op de markt komt. Van der Laan gisteren: „Als het weer wordt afgebrand, zou het een ramp zijn.” Het nieuwe label heeft onder meer een duidelijkere lay-out, waarbij het energieverbruik is gesplitst in elektriciteit en gas. Ook is de software aangepast en zijn er examens voor de adviseurs. VEH heeft aangekondigd het nieuwe label de komende maanden te testen.

De vraag is ook of de consument nu wel warmloopt voor het label. Volgende maand start een landelijke promotiecampagne. Dirk Brounen stelt dat veel duidelijker moet worden gemaakt hoeveel geld isolatiemaatregelen opleveren. „Als je er een euroteken bijzet, is iedereen geïnteresseerd.” De NVM blijft sceptisch. Hukker: „Het is de vraag of kopers de meerwaarde zien. Ik ben bang dat je het door de strot moet duwen.” In dat geval wil Van der Laan sancties opleggen. Hij overweegt de verkoper een boete op te leggen als er geen label is. De Kamer is voorzichtig. „Eerst moet er een goede doorstart van het label zijn, daarna kunnen we pas aan sancties denken”, aldus Kamerlid Spies (CDA) gisteren.