De feiten van Fellini

Dvd Film

Giulietta degli spiriti

Regie: Federico Fellini € 8,99 * * *

Het fameuze Franse filmblad Cahiers du Cinéma heeft deze maand een special gewijd aan de erfenis van Federico Fellini onder de noemer „Redécouvrir Fellini”. Herontdekking is nodig, meent de nieuwe hoofdredacteur Stéphane Delorme, want van de grote namen van de vorige eeuw is de ster van Fellini het meest verbleekt, . „Fellini wordt gedateerd in de jaren zestig, zeventig, en zijn publiek is verouderd.” Filmmaker Dario Argento constateert in het tijdschrift verdrietig: „Jongeren weten niets meer van Fellini, of heel weinig.”

Cahiers du Cinéma doet een poging om voorbij de bekende circusfiguren, rondborstige dames en barokke uitbundigheid te kijken, onder meer met een fotoreportage die laat zien hoeveel van de klassieke beelden uit de films zijn gebaseerd op de werkelijkheid. Zo poseerde seksbom Anita Ekberg al twee jaar voor La dolce vita bevallig in de Trevi-fontein in Rome. Paris Match publiceerde foto’s, en Fellini bootste de scène na in zijn film. Ook de beelden van het transport van een beeld van Jezus, hangend aan een helikopter, is gebaseerd op een daadwerkelijk transport van zo’n beeld, vier jaar voor La dolce vita.

De Italiaanse filmjournalist Emiliano Morreale poogt een andere kijk op Fellini te ontwikkelen, door te benadrukken dat zijn films niet zozeer teruggrijpen op de jeugd en jeugdherinneringen, maar specifiek op een jeugd onder het fascisme. De films van Fellini hebben zo wel degelijk een politiek-maatschappelijke connotatie, die verder reikt dan het hoogstindividuele, mythische universum van de regisseur.

Dat Fellini zo weinig navolging krijgt, ligt volgens Morreale aan de volstrekte afwezigheid van „melodramatische verbeelding” bij de meester, in tegenstelling tot de „barokke” cinema die nu nog wordt gemaakt – onder meer door Almodóvar. Inderdaad is een film als Giulietta degli spiriti (1965) niet opgebouwd volgens de wetten van het melodrama, hoewel het toch over een vrouw gaat (Giulietta Masina) die na vijftien jaar huwelijk ontdekt dat haar man vreemdgaat, en zich vervolgens, aangemoedigd door een spiritistische seance, overgeeft aan haar eigen erotische fantasieën, die voorts worden aangewakkerd door wat ze ziet op televisie en in reclames. De logica van de film is gebaseerd op associaties, kleuren, droombeelden, geheimzinnige verbanden. De film lijkt in niets op een klassiek verhaal. De spottende ondertoon kan de kijker gemakkelijk op het verkeerde been zetten. Ook Fellini zelf was een enthousiast deelnemer aan seances.