Coupland over een generatie van perfecte nihilisten

Douglas Coupland: Generation A. William Heinemann, 297 blz. € 17,95

In 1994 sprak schrijver Kurt Vonnegut op Syracuse University in de staat New York een groep vers afgestudeerden toe. Die hoorden nog bij de ‘generatie X’, geboren in de jaren zestig. Een groep twintigers met een nihilistische kijk op het leven: God was dood, hun ouders gescheiden en werk was er niet. Zelfs hoogopgeleiden moesten genoegen nemen met een McJob, een hamburgerbaantje. Dat was het beeld dat de media gretig overnamen uit Douglas Couplands succesrijke debuutroman Generation X (1991).

‘Well‘, zei Vonnegut tegen de doctorandussen, ‘the media do us all such tremendous favors when they call you Generation X, right? Two clicks from the very end of the alphabet. I hereby declare you Generation A, as much at the beginning of a series of astonishing triumphs and failures as Adam and Eve were so long ago.’ Nu heeft Coupland dit citaat tot motto genomen van zijn nieuwe, twaalfde roman Generation A – een hoopvol antwoord op Generation X. Het verhaal speelt zich af in een nabije toekomst waarin de bijen zijn verdwenen. Dan wordt in Iowa een jongen gestoken – door een bij. Er volgen nog vier bijensteken, verspreid over de wereld: Nieuw-Zeeland, Frankrijk, Canada, Sri Lanka. Allemaal jonge mensen, die elkaar (nog) niet kennen. Ze worden meteen opgepakt, in quarantaine gehouden en eindeloos onderzocht door een dienst die het midden houdt tussen een dictatoriale overheid en een groep mad scientists. Iedereen wil weten waarom juist die mensen zijn gestoken?

De lezer ziet al snel dat deze twintigers allemaal op hun eigen manier een moment van perfect nihilisme hadden bereikt, toen ze gestoken werden. Zack was met zijn maaidorsmachine een vier hectare grote lul aan het tekenen in het besmette maïsveld van zijn oom, waarvan de oogst zou moeten worden weggegooid. Samantha had met iemand exact aan de andere kant van de aarde afgesproken om een ‘earth sandwich’ te maken (door allebei op hetzelfde moment een boterham tegen de grond te drukken) en voelde zich heel nietig. Julien was al maandenlang alleen nog maar World of Warcraft aan het spelen, en ineens verdween zijn avatar volledig. Diana, een vloekende Gilles de la Tourette-patiënt, werd geëxcommuniceerd door de pastor op wie ze verliefd was. En Harj deed alsof hij verschillende soorten stilte uit huizen van beroemdheden te koop aanbood op celebrityroomtones.org.

Het is een geweldige opzet voor een even absurd als spannend verhaal. Maar Coupland richt zich vooral op zijn literaire project: de symmetrie tussen Generation X en Generation A. Net als in het eerdere boek komen weer jongeren bijeen om elkaar verhalen te vertellen. En dat gaat helaas ten koste van het verhaal dat Coupland aan zijn lezers vertelt.