AOW-akkoord zet PvdA op scherp

De coalitiefracties in de Tweede Kamer werden het gisteren eens over de AOW-verhoging. Vandaag praat het kabinet erover. Sociale onrust dreigt.

PvdA-leider Wouter Bos wil het gevecht met de eigen achterban best aangaan: „Kom maar op”, zei de vicepremier en minister van Financiën vanmorgen voor het begin van het kabinetsberaad, waarin een besluit zou worden genomen over de verhoging van de AOW.

Gisteravond sloten de coalitiepartijen CDA, PvdA en ChristenUnie daarover een akkoord. Kern daarvan is dat iedere Nederlander langer zal doorwerken. Wie toch met 65 jaar wil ophouden moet meer sparen of genoegen nemen met een soberder pensioen.

Het plan ligt met name bij de achterban van de sociaal-democraten uiterst gevoelig. Twee fractieleden van de PvdA stemden gisteren tegen het AOW-voorstel, zo bevestigen ingewijden. Ook wordt er gemord vanuit de verschillende gewesten. Een politieke ledenraad van de PvdA, die voor vanavond was gepland, werd gisteren afgeblazen. De partijleiding wil de leden meer tijd geven om het moeizaam bereikte akkoord te bestuderen.

En ook andere tegenstanders van de maatregel om de AOW naar 67 jaar op te trekken lopen zich al warm. FNV-voorzitter Agnes Jongerius noemt het voorstel een „gedrocht” en een „misbaksel”. Oppositieleider Agnes Kant (SP) kondigde acties aan. PVV-leider Geert Wilders gaat morgen in Rotterdam de straat op om te folderen. Hij zegt zich „met hand en tand” te zullen verzetten tegen het AOW-besluit.

Vanmiddag zou het voltallige kabinet het voorstel bespreken. Na de ministerraad zullen de details van het akkoord naar buiten komen. Het kabinet is er, na het mislukte SER-overleg op 1 oktober over de AOW, veel aan gelegen om deze belangrijke hervorming snel tot een goed einde te brengen.

Spanningen die deze week even dreigden op te lopen tussen de onderhandelaars van CDA en PvdA over de invulling van de plannen, werden volgens betrokkenen gisteravond in de kiem gesmoord.

Verder uitstel met regeringspartijen die ruziënd het aanstaande herfstreces ingaan, wil de coalitie zich niet permitteren. Niet alleen om het gezichtsverlies en het politieke risico. Ook vindt het kabinet het ongewenst dat bij zo’n majeure operatie als het optrekken van de AOW-leeftijd naar 67 jaar mensen langer in onzekerheid blijven. Tenslotte was er volop tijd om intern de verschillende routes naar 67 jaar uit te werken sinds de coalitie in maart al het principebesluit had genomen om de AOW-leeftijd te verhogen.

Op hoofdlijnen is het voorstel inmiddels bekend. Sinds maandag is er intensief over onderhandeld tussen de fractievoorzitters van de drie regeringspartijen en de betrokken bewindslieden minister Donner (Sociale Zaken, CDA), staatssecretaris Klijnsma (Sociale Zaken, PvdA) en minister Bos (Financiën, PvdA).

Vervolg AOW: pagina 13

FNV woedend over plan

Vervolg AOW van pagina 1

De pensioenleeftijd gaat in twee stappen ineens naar 67 jaar. In 2020 wordt de leeftijd opgetrokken naar 66 en in 2025 naar 67 jaar. Maar diverse grote pensioenfondsen, zoals het ABP, hebben gewaarschuwd dat een geleidelijke verhoging veel te ingewikkeld is om uit te voeren.

Het is mogelijk om in de toekomst ook met 65 jaar te stoppen met werken, maar daar zijn voorwaarden aan verbonden. Iemand die in 2020 zijn 65ste verjaardag viert en kan aantonen dat hij vijftien jaar daarvoor aan een stuk door heeft gewerkt, kan AOW krijgen. Wel krijgt hij dan een lagere uitkering. Voor de hogere inkomens bedraagt die korting 8 procent per jaar, lagere inkomens gaan er met 6,5 procent per jaar iets minder op achteruit.

Wie per 1 januari jonger is dan 55 jaar werkt langer door; 55-plussers ontspringen de dans. Dat is volgens het kabinet een manier om mensen die een zwaar beroep hebben uitgeoefend te ontzien. Daarnaast worden werkgevers verplicht om werknemers, die zwaar werk verrichten, na dertig jaar een andere baan aan te bieden. Anders betalen ze een boete, die via de levensloopregeling gebruikt kan worden om het pensioen aan te vullen als men met 65 jaar wil ophouden.

Vooral de PvdA heeft hiervoor geijverd. PvdA-fractievoorzitter Mariëtte Hamer zei in een reactie dat haar partij altijd heeft onderstreept dat mensen die lang en zwaar werk hebben gedaan, moeten worden ontzien.

Dat de grootste vakcentrale FNV hier anders over denkt bleek wel uit de gepeperde reactie van voorzitter Agnes Jongerius. „Dit is een gedrocht, een misbaksel waar de samenleving nog tientallen jaren ellende van heeft.”

De FNV vindt dat het kabinet veel te ver ingrijpt in de aanvullende bedrijfspensioenen, waarover de sociale partners beslissen. Het kabinet wil namelijk dat ook de leeftijd van de aanvullende pensioenen twee jaar wordt opgetrokken. Dat wil het kabinet bereiken door de aftrekbaarheid van pensioenpremies twee jaar op te schuiven. Daardoor wordt het voor werknemers aantrekkelijker om door te werken. Het geld dat hiermee wordt bespaard mag niet „in de zakken van werkgevers verdwijnen”, vindt de PvdA, maar zal gebruikt worden om de buffers van pensioenfondsen aan te vullen. De christelijke vakcentrale CNV vindt het in ieder geval belangrijk dat het kabinet een akkoord heeft bereikt. „Nog veel langer doormodderen over de AOW is onwenselijk”, zei vice-voorzitter Bert van Boggelen vanmorgen. Hij vindt het belangrijk dat over zo’n maatschappelijk onderwerp een knoop wordt doorgehakt. Maar het CNV onthoudt zich nog van een inhoudelijke reactie omdat details van de plannen nog niet bekend zijn. Die zullen dus later op de middag door premier Balkenende bekend worden gemaakt.

Lees meer over de AOW op nrc.nl/pensioenen