Zorgplan van Obama stap dichterbij

De hervorming van het Amerikaanse zorgverzekeringsstelsel is gisteren dichterbij gekomen. De Commissie Financiën van de Senaat stemde gisteren in met Obama’s – uitgeklede – zorgplan.

In totaal hebben nu vijf commissies uit het Congres ingestemd met het principe van hervorming, waarbij meer Amerikanen een zorgverzekering krijgen en – op papier – de kosten van het stelsel worden teruggedrongen.

Het zorgstelsel van de VS is het duurste ter wereld, terwijl circa 46 miljoen burgers geen ziektekostenverzekering hebben.

Obama zei gisteren dat de VS „nooit eerder zo dichtbij herziening van de gezondheidszorg zijn geweest”. De laatste president die een poging deed het stelsel te hervormen, Bill Clinton, kon in 1994 het Congres niet zover krijgen dat het zich in plenaire debatten over zijn voorstellen uitsprak.

Na gisteren staat het vrijwel vast dat dit onder Obama wel gaat gebeuren. Alle vijf commissies – drie uit het Huis van Afgevaardigden, twee uit de Senaat – hebben in ruime meerderheid voor hervormingen gekozen; een indicatie dat er ook in plenaire debatten genoeg steun voor de plannen zal zijn.

Obama en gematigde Democratische Congresleden deden de laatste maanden veel om Republikeinse steun voor hun plannen te krijgen. Maar in de vijf commissies – in totaal circa 150 Congresleden – was uiteindelijk slechts een Republikein bereid met de Democraten mee te stemmen.

Dit Congreslid, de Republikeinse senator Olympia Snowe uit Maine, noemde de plannen „historisch”. Obama prees haar moed en de komende periode, als de details worden uitgewerkt, zal Snowe’s invloed erg groot zijn.

De variant van de Commissie Financiën die zij gisteren steunde, is de meest behoudende die de vijf commissies hebben geproduceerd. In die variant komt er geen overheidsbedrijf dat private verzekeraars tot meer concurrentie dwingt (de ‘public option’), een idee dat veel linkse Democraten elementair vinden.

Ook heeft in dit plan over tien jaar slechts de helft van de huidige onverzekerden in Amerika een zorgpolis, omdat het er vanuit gaat dat het overheidstekort niet mag groeien.

Democraten staan voor de verleiding de plannen naar links bij te stellen, maar lopen dan het risico dat ze de stem van Snowe verliezen; een stem waar Obama zeer aan hecht.

Voor Republikeinen staat de zaak er somber voor. Zij hebben na gisteren nog een middel over om de hervormingen te torpederen. Zij bezetten veertig van de honderd zetels in de Senaat en met 41 stemmen kunnen ze de plannen op procedurele gronden (de filibuster) blokkeren.

Snowe’s stem raakte Republikeinen daarom bijzonder hard en de senator uit Maine komt de komende maanden in eigen gelederen onder druk te staan haar steun weer in te trekken.

De verwachting is dat de plenaire debatten in december worden gehouden. Voor die tijd proberen de vijf commissies hun plannen achter gesloten deuren in elkaar te schuiven.

Volg het debat over de zorghervorming in Amerika op weblog nrc.nl/obama