Tilburg ontbeert vertrouwen tussen raad en college

De raad van Tilburg rekent burgemeester Vreeman de kostenexplosie bij het Adje-theater en het verzwijgen ervan aan. Vreeman wil oog voor „de politieke context”.

Burgemeester Ruud Vreeman van Tilburg ligt onder vuur. De gemeenteraad dreigt het vertrouwen in hem op te zeggen, omdat hij de raad onjuist, onzorgvuldig en onvolledig informeerde over de verbouwing van het Midi-theater. Dat is althans de conclusie van de raadsenquête, die gisteren werd gepresenteerd.

Oppositiepartijen CDA en Lijst Smolders willen dat Vreeman opstapt. Coalitiepartij SP „heroverweegt” diens positie. Coalitiegenoot VVD houdt „alle opties open”. Andere partijen wachten op het debat woensdag; Vreeman; zegt te hebben gezwegen in het belang van de stad.

Het Midi-theater is een initiatief van acteur Arijan Van Bavel – Adje uit de tv-programma’s van Paul de Leeuw. Zijn bedrijf zou de exploitatie verzorgen, Endemol zou er programma’s opnemen. De gemeente nam de verbouwing van het pand voor haar rekening.

Die kostte 1,9 miljoen euro meer dan de geplande 5 miljoen. Toen Endemol zich terugtrok, stapte ook Van Bavel uit het project. Het Tilburgse college had hem – zonder medeweten van de raad – die mogelijkheid gegeven, om hem over te halen het huurcontract te tekenen. Zo zat de gemeente met een duur theater zonder gebruiker. Dat leidde in 2008 tot de val van het college.

Vreeman en toenmalig wethouder Backx (beiden PvdA) wilden het project hoe dan ook doorzetten, concludeert de enquêtecommissie. Ze wilden de kostenoverschrijding voor de raad én andere wethouders verbergen door de aannemer het recht te geven elders in Tilburg te bouwen. De winst daarop zou de extra kosten compenseren. Dit plan ging niet door.

De enquêtecommissie stelt verder vast dat het verbouwingsbudget onder tijdsdruk slechts was gebaseerd op een globaal plan. Het grote risico van extra kosten meldde het college bij het begin van de verbouwing niet. Hans Janssen, toen wethouder en nu burgemeester van Oisterwijk, spiegelde de raad voor dat er afspraken waren met Endemol. Daarvan bleek niets op papier gezet.

Vreeman bestrijdt dat hij het college had moeten informeren over de gestegen kosten. Dat was de taak van Backx, vindt hij. „Ik wist niet meer dan wat de wethouder vertelde.” Backx trad dit jaar af, nadat de strop van 1,9 miljoen bekend werd.

Voor het zwijgen tegenover de raad had Vreeman naar eigen zeggen goede redenen. Hij en Backx vreesden dat ook het net aangetreden college dan zou vallen. „Ik heb de bestuurbaarheid van de stad boven de informatieplicht gesteld. Bovendien is er een gebrek aan vertrouwen tussen raad en college: hier wordt permanent gelekt. De politieke context is in het rapport buiten beschouwing gelaten”, aldus Vreeman.

PvdA-fractievoorzitter Auke Blaauwbroek wil die politieke verhoudingen meewegen. Wel noemt hij het verzaken van de informatieplicht aan de raad een „ernstig politiek feit.” Coalitiegenoot GroenLinks wijst erop dat de fouten bij de verbouwing van het theater al gevolgen hebben gehad: er is een college gevallen en een wethouder afgetreden.

Inmiddels is het theater toch open, met een exploitant die ook de Tilburgse schouwburg, de concertzaal en een bioscoop runt. Het aanbod richt zich vooral op jongeren en ‘nieuwe Nederlanders’.

Vreeman: „Ik vind het nog steeds een mooi project. Een fiasco? Ga eens kijken wat er nu elke avond gebeurt.”

Lees het enquêterapport op nrc.nl/binnenland