Nu in de bios:YouTube-hits

Tijdens Upload Cinema worden YouTubefilmpjes vertoond in een Amsterdamse bioscoop.

Bezoekers kunnen actief meedoen op het podium en het is tegelijk een goede gelegenheid om te netwerken.

Wim Kok krijgt computerles van een meisje van twaalf. In het filmpje uit 1994 pakt de toenmalige minister-president de muis van tafel en wijst ermee naar het scherm. Hopeloos, die oude man, zie je het meisje denken. In het volgende filmpje is Balkenende op verkiezingstournee. Spindoctor Jack de Vries moet hem hebben ingefluisterd dat hij aan zijn spontaniteit moet werken. Dus als een jongen zijn skateboard voor zijn voet legt gaat hij er op staan. Met een zwiep valt de toekomstige premier op de stoeptegels.

Iedereen kan deze filmpjes op internet vinden. Maar vorige week werden ze ‘offline’ vertoond in de Amsterdamse bioscoop De Uitkijk. Samen met nog 35 internetfilmpjes maakten ze deel uit van de maandelijkse filmavond Upload Cinema. Elke maand is er nieuw thema, deze editie was dat ‘Hollandse helden’. De gedachte achter de filmavond is dat met een groep mensen YouTube-filmpjes kijken gezelliger is dan alleen op de bank met je laptop. „Er bestaat een rijke cultuur van mensen die internetfilmpjes naar elkaar mailen”, aldus organisator Dagan Cohen. „Maar dat bleef voorheen achter gesloten deuren. Wij willen die cultuur onder de mensen brengen.” En dat heeft succes. Vanaf deze maand draait Upload Cinema ook in de Rotterdamse Cinerama en het in Filmhuis Den Haag.

De grootste kracht achter de filmavond is het deurbeleid. Upload Cinema is namelijk een besloten filmclub. Lid worden kan alleen door een filmpje in te sturen, of op uitnodiging van een bestaand lid. Pas als blijkt dat er nog stoelen in de zaal te vullen zijn, worden niet-leden toegelaten. „We willen betrokken bezoekers hebben”, zegt Cohen. En dat lukt. Zo klinkt er in de zaal af en toe een opgewonden kreet als op het scherm alleen nog maar een filmpje wordt aangekondigd. Dat is dus iemand die zich niet kan inhouden over zijn hilarische eigen inzending. En aan het einde van het programma komt de bezoeker die de ‘easter egg’ heeft geraden (het filmpje dat niet in het thema thuishoorde) onder een daverend applaus een bos bloemen ophalen. Door een paar simpele ingrepen is het publiek getransformeerd van toeschouwer tot participant.

Upload Cinema staat niet op zichzelf. Steeds vaker worden evenementen georganiseerd volgens de filosofie van web 2.0. In deze zogenoemde creative social events zijn kenmerken van web 2.0, zoals user generated content en sociale netwerken, vertaald naar real life evenementen. Het zijn, eenvoudiger gezegd, creatieve bijeenkomsten waar bezoekers zowel in de zaal kunnen netwerken als deelnemen op het podium.

Zo is er bijvoorbeeld het uit Tokyo overgewaaide Pecha Kucha, een avond waarin een dozijn deelnemers een diavoorstelling van maximaal twintig afbeeldingen presenteert, die elk maximaal twintig seconden worden vertoond. De formule is sinds 2003 wereldwijd in 166 steden overgenomen.

Vergelijkbaar is de Amsterdamse kunstenaarsavond Lost&Found, waar creatievelingen ‘verdwaald’ audiovisueel materiaal presenteren: beelden en geluiden die om de een of andere reden (nog) niet hun weg hebben gevonden naar een galerie of museum.

„In de evenementenwereld worden de laatste jaren steeds nieuwe formules uitgevonden”, zegt congresprogrammeur Monique van Dusseldorp. Zij organiseerde onder meer het crossdisciplinaire symposium Picnic en is betrokken bij het aankomende Tedx evenement in Amsterdam. „Het moderne publiek wil zappen door het informatieaanbod. Daarnaast is het sociale aspect belangrijker geworden.”

Amsterdam kent nog een filmavond waarbij het sociale aspect aan naar de bioscoop gaan extra aandacht krijgt. Op Amongst Friends worden trailers vertoond en aansluitend een sneakpreview. Wat de avond bijzonder maakt is dat een groot deel van het vaste publiek elkaar en de organisatoren kent via de populaire weblog nalden.net. Organisator Hein van Joolen: „Op nalden.net was het blok met de nieuwste trailers erg populair. Daarvandaan was de stap snel gemaakt om met de mensen die dat onderdeel online bezochten in real life in de bioscoop te gaan zitten. Maar we zijn helemaal geen sekte, hoor: iedereen is welkom.”

Volgens Van Dusseldorp hebben online communities sterk de neiging elkaar offline te ontmoeten. Zo ontstond ook het eenvoudige concept voor Open Coffee, vertelt internetondernemer en organisator Patrick de Laive: „We kregen het gevoel dat internetondernemers wel goed bezig waren op technologiegebied, maar te weinig met elkaar praatten. Daarom hebben we elke eerste donderdag van de maand een ochtend georganiseerd om met elkaar koffie te gaan drinken.” Het netwerk bestaande uit internetondernemers en creatievelingen wierf hij via zijn blog thenextweb.com, een van de grootste Europese blogs over internet. En vanuit die groep kwamen steeds meer kennissen koffiedrinken. Nu tellen de bijeenkomsten in het Amsterdamse café De Brix zo’n dertig tot zeventig man. Zij komen niet alleen om te netwerken, maar ook „om gewoon over voetbal praten”, aldus De Laive. Het concept is wereldwijd in 83 steden overgenomen.

Ondertussen is de redactie van Upload Cinema druk bezig de selectie voor de volgende editie te maken. Meestal moeten ongeveer 150 inzendingen terug worden gebracht tot een keuze van zo’n veertig internetfilmpjes. Het thema van de aankomende editie is: ‘Pussy Galore’, oftewel: filmpjes van katten, ‘ons favoriete huisdier op het net’, aldus de website.

De mooiste momenten van Upload Cinema vindt Cohen als er geapplaudisseerd wordt voor een filmpje. „Heel vreemd eigenlijk: mensen klappen voor degene die het filmpje gevonden heeft. Ik moet dan altijd denken aan wat Duchamp ons met zijn ready-mades heeft geleerd: niet het materiaal, maar de selectie is de kunst.”