'Het Gesprek' is goed in doen wat niet mag

In de programmering van de private kwaliteitszender Het Gesprek duiken steeds nieuwe formats op. Die zijn lang niet allemaal goed of interessant. In de praktijk blijken eenvoudige, goedkope en onorthodoxe formules beter te werken dan pogingen om grotemensen-tv te maken.

Zo was ik best gesteld geraakt op het Journalistenpanel, waarin Haagse redacteuren op uiterst informele toon de parlementaire week doornamen. Het was erg „ons kent ons”, met als klap op de vuurpijl dat gespreksleider Max van Weezel twee weken achter elkaar uitgebreid zijn eigen beleid als voorzitter van sociëteit Nieuwspoort ter discussie stelde. Maar er viel veel klein vuil te signaleren, dat meestal de televisie niet haalt.

Sinds afgelopen zondag is het programma ineens opgeheven en vervangen door Het Gesprek op zondag, dat een veel officiëler en Hilversumser karakter heeft. Fons de Poel leidt een echte talkshow met gasten als opiniepeiler Maurice de Hond en kritisch PvdA-lid Jacques Monasch. Het heeft niet veel urgentie, herhaalt wat je dagelijks al bij de Publieke Omroep kunt zien en mist de stuntelige charme van Max en zijn vrienden.

Nieuw is ook op vrijdagavond De recensenten, waarin de culturele actualiteit wordt besproken onder leiding van Ad ’s-Gravesande. Het idee dat je recensenten uit verschillende disciplines ook over elkaars vakterrein aan het woord laat is niet nieuw. Van belang is ze goed te casten op brede kennis en belangstelling. De eerste aflevering zat er maar één recensent naast drie makers, en dat werkte niet goed. De tweede was al veel beter, met drie critici en als maker filmregisseur Martin Koolhoven, die best iets over een boek of een opera durft te zeggen. Muziekjournalist Mischa Spel waagde zich zelfs aan het begin van een analyse van het succes van André Rieu: een en al lof, met een vernietigende uitsmijter, over de tristesse van de banketbakker wegens de massale voorkeur voor machinaal vervaardigde gevulde koeken.

Origineel is de formule van docTalk op dinsdagavond, dat niet wordt herhaald en wegens rechtenproblemen ook niet online staat. De zendtijd van anderhalf uur wordt besteed aan de volledige vertoning van een Nederlandse documentaire, geselecteerd door producent Pieter van Huystee. Voor, na en tijdens onderbrekingen in de vertoning praat Frederique de Jong met de regisseur. Gisteren was dat Peter Delpeut over zijn eigen favoriete film In Loving Memory.

Eigenlijk is het een doodzonde, het stopzetten van een film om erover te kletsen, want het onderbreekt de spanningsboog en de concentratie. Maar toch werkte het wel, dit keer, ook omdat er veel over te zeggen viel.

Kijk ook op nrc.nl/mediablog