Britse rechter neemt beetje onrust rond Wilders voor lief

De Britse regering moet PVV-leider Wilders gewoon toelaten, vond gisteren de rechter in Londen. Er mogen geen restricties op basis van speculaties worden opgelegd.

Ook sommige tegenstanders van Geert Wilders keken verbaasd op toen de toenmalige Britse minister van Binnenlandse Zaken Jacqui Smith de PVV-leider in februari de toegang tot het land ontzegde omdat hij een gevaar voor de openbare orde zou vormen. Was dat de juiste manier om democratisch verkozen politici met onwelkome boodschappen de voet dwars te zetten? Wilders groeide er prompt door uit tot een martelaar voor de vrijheid van meningsuiting.

Rechter C.M.G. Ockelton van het Asiel en Immigratie Tribunaal, die zich boog over het beroep dat Wilders tegen het besluit had aangetekend, bleek gisteren eveneens van mening dat de regering buiten haar boekje was gegaan. Het ministerie kon er volgens hem niet mee volstaan te wijzen op de mogelijke onrust die de komst van Wilders zou kunnen veroorzaken. Daarvoor was „een substantieel bewijs van schade” nodig en dat was niet geleverd.

Zelfs als er al enig risico voor onrust was, aldus de rechter, was dat op zichzelf nog niet per se reden voor een inreisverbod. De politie was er immers ook nog om de zaak in goede banen te leiden. Het was belangrijker de vrijheid van meningsuiting toe te staan dan restricties op te leggen op basis van speculaties, aldus Ockelton.

„Dit is fantastisch nieuws”, jubelde Wilders in reactie op het vonnis van gisteren. „Een overwinning van de vrijheid van meningsuiting.” Hij zei te hopen dat de Nederlandse rechters, voor wie hij volgend jaar terecht moet staan wegens mogelijk discriminerende en haatzaaiende uitspraken, „net zo verstandig zullen zijn”. Volgens hem heeft de rechter „gehakt gemaakt” van het besluit van de Britse regering om hem de toegang tot het land te verschaffen, eerder dit jaar.

De PVV-leider kondigde vanochtend aan dat hij vrijdag naar het Verenigd Koninkrijk afreist om daar met volksvertegenwoordigers te bekijken of zijn film Fitna kan worden vertoond. Hij wil onder meer met de Britse parlementariër Lord Pearson overleggen of hij Fitna alsnog kan vertonen in het Hogerhuis.

Ook minister Verhagen (Buitenlandse Zaken, CDA) zei gisteren blij te zijn met het vonnis van de Britse rechter. Na Wilders mislukte poging het Verenigd Koninkrijk binnen te komen, liet Buitenlandse Zaken in een verklaring weten dat Nederland het „betreurt” dat de Britten het besluit om de PVV-leider te weigeren niet heeft teruggedraaid. Verhagen zegt dat hij hoopt dat Wilders Groot-Brittannië nu wel in mag.

Minister van Binnenlandse Zaken Alan Johnson, opvolger van de inmiddels in ongenade gevallen Smith, bezint zich nu op zijn volgende stap. Hij kan in principe in beroep gaan tegen het besluit maar heeft daarover nog geen besluit genomen. „Het besluit om Wilders de toegang te weigeren”, aldus een woordvoerder, „was genomen op basis van het feit dat zijn aanwezigheid spanningen in de gemeenschap kon aanwakkeren en tot geweld tussen mensen van verschillende geloof kon leiden. Die opvatting huldigen we nog steeds.”

Enige spoed lijkt geboden voor het ministerie nu Wilders heeft laten weten al vrijdag naar het Hogerhuis te komen. Daar was hij in februari uitgenodigd door Lord Pearson, lid van de eurosceptische UKIP, om de vertoning van zijn omstreden film Fitna bij te wonen en deel te nemen aan een discussie. Vlak daarvoor kreeg Wilders echter te horen dat hij niet welkom was in het Verenigd Koninkrijk. Ondanks die afwijzing reisde hij, vergezeld van tientallen journalisten naar Londen. Op het vliegveld Heathrow werd hij aangehouden en na een korte ondervraging op het eerste vliegtuig terug naar Amsterdam gezet. Zijn film werd in zijn afwezigheid getoond aan een klein aantal belangstellende medewerkers van parlementariërs.

Zowel in Nederland als in Groot-Brittannië leverde de zaak Wilders aan het begin van het jaar veel publiciteit op. Of hij weer zo in het middelpunt van de belangstelling zal staan, als hij zelf ongehinderd naar Londen komt, is overigens de vraag. Het nieuws van zijn gewonnen beroepszaak haalde vanochtend zelfs de binnenpagina’s van veel Britse kranten niet eens.

Samenvatting uitspraak op nrc.nl/binnenland