Afrekencultuur? Graag bij DSB, Noord-Zuidlijn en Tilburg

Picture 3_3.jpgDe laatste jaren hoor je regelmatig bezwaar maken tegen de ‘afrekencultuur’. Het geldt binnen de ambtenarij en in het politieke verkeer. Rouvoet ziet de afrekencultuur als een belemmering voor daadkrachtig lokaal bestuur.

De afrekencultuur zou leiden tot de grote uitstroom van wethouders de laatste tijd. Trouw sprak zelfs van een inquisitiedemocratie. Maar wie de DSB-film terugspoelt, wie terugdenkt aan de Amsterdamse raadsenquête Noord-Zuid-lijn of leest hoe het gemeentebestuur van Tilburg de waarheid achterhield bij de bouw van het ‘Adje-theater’, wacht voorlopig vergeefs op afrekenen.

In een opmerkelijk FD-voorpagina-artikel somt Bendert Zevenbergen op wat er met het vertrouwen in het Nederlandse financiële systeem de laatste tijd verloren is gegaan, o.m. door het niet eisen van verantwoording. De Nederlandsche Bank, de Autoriteit Financiële Markten en het ministerie van Financiën zijn druk bezig met DSB-onderzoeken uitzetten en uitvoeren, maar het publiek dreigt strenger te worden dan de toezichthouder. En gelooft niemand meer.

In Tilburg is een begroting van € 5 miljoen met € 1,9 miljoen overschreden. Voor een privaat theaterproject waar de gemeente zich instortte omdat het zo’n leuk idee was. Vreeman burgemeester heeft al laten weten dat hij niet aan aftreden denkt. De raadscommissie pleit hem overigens allerminst vrij.

De commissie is van mening dat bij zo een belangrijk onderwerp, met grote politieke, bestuurlijke en financiële belangen, de burgemeester en wethouder Backx de volledige overschrijding van € 1.000.000 aan het college ter besluitvorming hadden behoren voor te leggen. Het feit dat beide bestuurders de overige leden van het college hierin niet hebben gekend, doet naar het oordeel van de commissie afbreuk aan het beginsel van collegiaal bestuur. De burgemeester heeft daarbij nog een extra verantwoordelijkheid, gelet op het bepaalde in artikel 53a Gemeentewet, waarin zijn taak is vastgelegd om de eenheid van het collegebeleid te bevorderen.

Zo te zien ging het om niet om eigen gewin, maar om amateurisme en volstrekt onvoldoende openheid, ook jegens niet-betrokken leden van het college van B&W. Vergelijkbaar met het Amsterdamse metro-drama. Groter in schaal, maar zeker ook uitgevoerd met een goed volgehouden amateurisme.

Burgemeester Cohen omschreef tijdens de recente verhoren zijn betrokkenheid als beperkt. En maakte er geen geheim van dat hij en de andere wethouders in het hele proces als amateurs optraden. Voorzover iemand daar nog aan twijfelde.

Waarom roept niemand op te stoppen met dat onbeheersbare project, vroeg Bas Soetenhorst in Het Parool. Cohen maakt het zich wel makkelijk, volgens verschillende raadsleden. Maar waar blijft de verantwoording? Zijn burgemeesters bij zulke grote projecten als in Amsterdam en Tilburg theedrinkende toekijkers?

In hun hart menen zij dat niet. Zij denken zichzelf tal van taken toe als aanjager, sfeerbevorderende voorzitter, door het Rijk gezonden bewaker van goed openbaar bestuur. Mét de Nederlandsche Bank, de AFM, de minister van ‘idiote’ financiën kunnen zij niet volstaan met een beroep doen op allerlei omstandigheden.

Wie kan gerust zijn met een ABP-pensioen, mede beheerd door ex-DSB-commissaris Nijpels? En zou Wouter Bos echt geen ervaren bankier met een DSB-vrij CV hebben kunnen vinden om ABN Amro weer op te bouwen? Voorlopig valt er nog wel het nodige af te rekenen voordat het te veel wordt.