Wachten tot het hele imperium wankelt

De noodregeling die gisteren werd afgekondigd geldt DSB Bank. Dit is een van de vele bedrijven onder de paraplu van DSB Beheer. Tussen de dochters zijn onduidelijke banden.

Het begon in een huiskamer in Spanbroek, het liep uit op een hele paraplu aan verschillende bedrijfsnamen. Onder de namen in nevenstaand schema hangt nog een hele reeks van bv’s, waarin Dirk Scheringa al zijn activiteiten heeft ondergebracht.

Hoe alle geldstromen lopen tussen de bedrijfsactiviteiten en de hobby’s van de voormalige politieagent is volstrekt onduidelijk. De gisteren bij DSB Bank benoemde bewindvoerders hebben een interessante puzzel om uit te zoeken. Alleen al om te weten wat ze bij Scheringa zelf kunnen halen aan gelden die hij aan DSB Bank in de afgelopen jaren heeft onttrokken als leningen aan zichzelf om zijn sport- en kunsthobby te betalen, als ook om zijn privévliegtuig te financieren.

DSB Bank is in het hele imperium slechts een onderdeel, zij het een belangrijk, waar veel van het geld binnenkwam. Dit is de enige dochter die nu onder de noodregeling valt. Het is een paar stappen verwijderd van het Stichting Administratiekantoor Dirk Scheringa Beheer, wat uiteindelijk de eigenaar is van alle ondernemingen die eronder hangen. Daarvan is Scheringa zelf de enige bestuurder.

De activiteiten worden gerund via DSB Beheer. Vanuit die onderneming lopen alle geldstromen heen en weer tussen de bank, de verzekeringsmaatschappijen, de vastgoedinvesteringen, AZ en zijn stadion, de schaats- en wielerploegen en het Scheringa Museum voor Realisme. Scheringa is directeur van DSB Beheer, zijn vrouw en AZ-directeur René Neelissen zijn er commissaris.

De veelvuldig op televisie verschenen bestuurders als Robin Linschoten en Hans van Goor komen pas voor bij paraplu-onderneming DSB Fico, waaronder de bank en de verzekeringsmaatschappijen van Scheringa zijn gevallen. Dit Fico maakt zelf geen cijfers bekend, die worden geconsolieerd in DSB Beheer.

Van de onder DSB Fico hangende bedrijven is de bank nu de enige onderneming die uitstel van betaling heeft gekregen. De bank is het onderdeel dat de spaargelden heeft aangetrokken en de consumptieve kredieten aan veel Nederlanders heeft verstrekt.

Maar de verzekeringen, waaronder de koopsompolissen vallen waar al het gedoe mee is begonnen, vallen er op zich niet onder. De gisteren voor DSB Bank benoemde bewindvoerders hebben echter gevraagd of er bij DSB Leven en DSB Schade ook een bewindvoerder kan worden benoemd. Veel producten zijn weer verstrekt via de adviseurs van DSB Bank, die als het maar even kon aan koppelverkoop hebben gedaan. De verzekeringsdochters lijken niet los te zien van de bank.

De grote vraag is dan ook of de bewindvoerders de bank kunnen ontbinden, zoals hun opdracht nu is, zonder de geldstromen met andere onderdelen van het imperium te raken. Kan dat niet, dan zal de bank de kaart zijn die het hele kaartenhuis onderuittrekt.

Het stadion, de sportploegen en het museum zijn sterk afhankelijk van de financiering uit de andere bedrijven. Het museum en de sportactiviteiten zijn allebei verlieslijdend. De balans van DS Sport en Art is volgeladen met kortlopende schulden, waarvan niet duidelijk is aan wie. De schulden zijn dermate hoog dat het eigen vermogen 66 miljoen euro negatief is.

Wat als onderpand geldt voor die schulden is niet duidelijk. In ieder geval het hoofdkantoor langs de snelweg in Wognum lijkt uit de verschillende jaarverslagen als onderpand ingezet te zijn voor verschillende leningen die het imperium heeft uitstaan. Een kredietfaciliteit van 27 miljoen euro bij Fortis wordt gebruikt om financieringsproblemen van DSB Beheer, DS Sport en DS Art te dichten.

Over 2007 en 2008 heeft Scheringa zichzelf geen dividend meer toegekend, in 2006 heeft hij 5 miljoen terugbetaald van het dividend van 13 miljoen dat hij eerder had ontvangen. Om zijn hobby’s te financieren ging hij toen maar bij zijn eigen bedrijven lenen, bij DSB Bank in 2008 bijvoorbeeld 74,6 miljoen euro. Die kredietfaciliteit is dit jaar nog verder verhoogd.

Maar die geldstroom naar de sportactiviteiten en het museum, waarvoor de vastgoedpoot een nieuwe locatie ontwikkelt, is met het onder curatele plaatsen van de bank nu acuut opgedroogd. Het is alleen maar wachten tot alle onderdelen van het Scheringa-imperium verder gaan wankelen.

Nieuws en achtergronden over DSB, een overzicht van de hoofdrolspelers en discussie op nrc.nl/dsb