Rel over declaraties van Britse politici beschadigt Brown

Bij de afwikkeling van het declaratierel onder Britse politici gaat de meeste aandacht uit naar premier Brown, hoewel anderen de regels veel meer oprekten.

Floris van Straaten

En weer is de Britse premier Gordon Brown de kwaaie pier. Met grote koppen melden de kranten vanmorgen dat hij een bedrag van 12.415 pond (13.346 euro) moet terugbetalen. Hij had dit bedrag gedeclareerd voor het schoonmaken van zijn tweede woning en andere onkosten, waaronder een per vergissing dubbel gedeclareerde schildersrekening van 1.396 pond.

De toch al door tegenslagen achtervolgde premier, die zich graag beroemt op zijn morele kompas, oogt als een op heterdaad betrapte scharrelaar. En dat terwijl hij – afgezien van die dubbele declaratie – niets heeft gedaan dat tegen de toenmalige declaratieregels van het Lagerhuis inging. Het staat ook al vast dat sommige andere Lagerhuisleden het verzoek hebben gekregen het tienvoudige terug te betalen voor veel buitensporiger declaraties dan die van de altijd tamelijk sobere Brown. Alleen gaat de aandacht minder uit naar hen.

De aanstichter van de nieuwe onrust over de declaraties van de politici, die dit voorjaar tot grote opwinding leidde, is de voormalige topambtenaar Sir Thomas Legg. Hij was nota bene door Brown zelf aangezocht om de omstreden declaraties van de laatste vijf jaar door te lichten. De premier wilde niet wachten tot een andere hoge ambtenaar, Sir Christopher Kelly, later dit jaar met aanbevelingen zou komen voor nieuwe regels. Hij meende dat het publiek snel actie verlangde.

Legg stuurde gisteren honderden Lagerhuisleden een brief met het verzoek een deel van het gedeclareerde geld terug te betalen. Anderen kregen een verzoek om opheldering over bepaalde declaraties. Het kwam voor velen als een onaangename verrassing dat Sir Thomas bij gebrek aan duidelijke normen in het verleden, op eigen houtje met terugwerkende kracht nieuwe regels had vastgesteld.

Legg oordeelde bijvoorbeeld dat „in redelijkheid” maximaal 2.200 euro voor schoonmaakwerk per jaar en 1.100 euro voor tuinieren kon worden gedeclareerd. Van die regels worden Brown en anderen nu het slachtoffer.

De premier slikte zijn trots in en verklaarde prompt dat hij het gevraagde bedrag netjes zal terugbetalen. Hij riep collega’s op hetzelfde te doen. Maar dat werd hem gisteravond op een vergadering van de Labour-fractie niet in dank afgenomen. Velen toonden zich kwaad over de willekeur waarmee Sir Thomas volgens hen is opgetreden. Ze wezen erop dat er geen nieuwe grenzen zijn gesteld aan de aftrek van hypotheekrente voor tweede woningen. Daarbij gaat het vaak om grotere bedragen.

Legg kan de parlementariërs niet dwingen het geld terug te betalen. Ondanks ongenoegen bij veel Lagerhuisleden lijkt het waarschijnlijk dat zijn aanbevelingen door de meerderheid worden opgevolgd. De politieke leiders staan er allen achter. Ze beseffen dat het toch al in diskrediet geraakte Lagerhuis zich geen nieuw gezichtsverlies kan veroorloven.

De Conservatieve leider David Cameron stak in dit opzicht vanmorgen zijn rivaal Brown de loef af. Hij liet als eerste weten dat Conservatieve Lagerhuisleden die niet terugbetalen niet meer op een zetel hoeven te rekenen na de volgende verkiezingen.