Een voetbalwebsite met heel dure foto's

Zijn ouders aansprakelijk voor websites van hun kind en moeten zij inbreuk op auteursrecht beletten?

De zaak. Een jongen van 15 beheert met een paar vrienden uit liefhebberij een website over voetbal, met berichten, beelden, uitslagen en columns. Zij plaatsen tot twee keer een foto van Johan Cruijff zonder toestemming van de maker. De jongens plukten de foto van internet met behulp van de afbeeldingenzoeker van Google. Bij de foto was niet vermeld dat er auteursrechten op rusten. Toch wordt de jongen in een eerdere rechtszaak veroordeeld tot ruim 4.000 euro schadevergoeding. De jongen betaalt alleen niet. In deze zaak probeert de fotograaf het geld los te krijgen van de vader. Argument: de vader van de jongen had zijn zoon moeten beletten foto’s van anderen te publiceren zonder hun toestemming.

De vraag is dus: hoe ver reikt de verantwoordelijkheid van ouders voor het handelen van hun kinderen op internet.

Wat zegt de wet? De rechter moet deze bepaling uit boek 6:169 lid 2 van het Burgerlijk Wetboek toepassen. „Voor schade, aan een derde toegebracht door een fout van een kind, dat de leeftijd van veertien jaren al wel maar die van zestien jaren nog niet heeft bereikt, is degene die het ouderlijk gezag of de voogdij over het kind uitoefent, aansprakelijk, tenzij hem niet kan worden verweten dat hij de gedraging van het kind niet heeft belet.” Hadden de ouders dit gedrag dus moeten beletten en kan hun dat worden verweten?

Wat gebeurt er op de zitting? Daar wordt wat geharreward over kennelijke sponsoring van de site, die bovendien is ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. De rechter vindt de verklaringen van ouders en zoon aannemelijk. Dit is liefhebberij, geen commercie. Er worden wat kosten gemaakt en die worden vergoed door een relatie. Verdiend wordt er niets. De vader zegt dat hij zich „totaal niet” heeft bemoeid met de site en dat zijn zoon veel meer van websites en computers weet dan hij.

Welke norm legt de rechter aan? Hebben de ouders „gedaan wat in de gegeven omstandigheden redelijkerwijze van hen kon worden gevergd”? Een 15-jarige heeft immers „al een zekere zelfstandigheid en [...] vrijheid van handelen”. Permanent toezicht van ouders kan dan niet worden verwacht. Een kind dat zich normaal ontwikkelt, kan af met toezicht dat zich ‘binnen zekere grenzen’ mag afspelen. Als die vrijheid van het kind normaal is, dan hoeven ouders in het algemeen niet te bewijzen dat ze geen schuld hebben omdat ze hun kind niet beletten schade te veroorzaken. Degene die schade leed, moet bewijzen dat dit kind extra toezicht behoefde.

Hoe beoordeelt de rechter de feiten? Kinderen die zelf een website onderhouden, vindt de rechter „niets bijzonders”. Het onderwerp, voetbal, vindt hij onschuldig en „volstrekt normaal”. Van bijzondere omstandigheden was evenmin sprake. De vader had dus niet extra hoeven opletten wat zijn zoon op internet deed. Hij is daarom niet aansprakelijk.

Folkert Jensma