De Lenin en Troelstra van de DSB-revolte

De champagne zou open zijn gegaan bij Pieter Lakeman thuis, als mevrouw Lakeman niet verzuimd had die te kopen. Dankzij Nova waren we getuige van dit huiselijk tafereel bij de voorzitter van de Stichting Hypotheekleed, die nogal succesvol was geweest in zijn oproep tot een bank run.

De aanstelling van twee bewindvoerders bij DSB Bank kwam nogal gelegen op een maandag. Dan heeft Radar (TROS) altijd uitzending en kon zo meteen de gedupeerde consumenten van advies dienen. Ook Tegenlicht (VPRO) zat helemaal goed met de al enkele weken geleden geplande uitzending van een BBC-documentaire, die de ondergang van zakenbank Lehman Brothers reconstrueerde.

Oppervlakkig bezien waren er veel overeenkomsten met het laatste weekeinde van de DSB Bank, waarin ook talloze geheime onderhandelingen met andere banken en de minister van Financiën uiteindelijk resulteerde in een ontploffing op maandag. Het grote verschil is het perspectief van waaruit beide deconfitures bezien werden. De schuldvraag over de ondergang van Lehman Brothers werd eenzijdig neergelegd bij de top van de zakenbank, ook al had het balletje op het laatste moment net anders kunnen rollen. Hier werd niet gesuggereerd dat het de schuld was van falend toezicht, opstandige klanten of gelekte informatie, maar gewoon „greed plus ego”. Wel werd er direct verband gelegd met de bredere consequenties voor beurs en economie.

Maar als Netwerk (NCRV) een achtergrondfilmpje projecteert van omvallende dominostenen, dan is dat geen inleiding op een journalistieke verkenning naar vergiftigde hypotheekpakketjes bij andere banken. Nee, het domino-effect in Nederland heeft eerder betrekking op het bestraffen van de verantwoordelijken. Volgens Lakeman halen de president van De Nederlandsche Bank Nout Wellink en voormalig DSB-bestuurder Gerrit Zalm in hun huidige functie de datum van de komende gemeenteraadsverkiezingen niet eens. Over datzelfde thema (Ed Nijpels? Wouter Bos?) werd nog uitvoeriger door gebabbeld bij Pauw & Witteman.

Het lijkt echter wel of de hoofdrolspelers van dit drama twee belangenbehartigers van hypotheekklanten zijn. De afgelopen weken ontpopten Lakeman en zijn voormalige bentgenoot Jelle Hendrickx (stichting Steunfonds Probleemhypotheken) zich als de Lenin en Troelstra van deze revolte. De laatste wil als reformist vooral resultaat binnenhalen voor de zwaarst getroffenen, de ware revolutionair begrijpt dat eerst de bank helemaal kapot moet.

Jort Kelder sloot zich daar in De wereld draait door als marktfundamentalist bij aan: als een bedrijf faalt, moet het vooral verdwijnen, dat is goed voor ons allen.

Kijk ook op nrc.nl/mediablog