Asielactivist is lastig te vinden

De AIVD waarschuwt voor de toename van geweld door tegenstanders van het uitzetten van vreemdelingen. ‘Pure stemmingmakerij’ zeggen de actievoerders zelf.

Brandbommen in de kantoren van het consortium dat het uitzetcentrum op vliegveld Zestienhoven bij Rotterdam bouwt. Een aanslag, afgelopen augustus, die werd opgeëist door de actiegroep ‘The Anarchist Fire’. Gericht tegen iedereen die betrokken is bij de bouw van dat asielcentrum. Van bouwbedrijven tot ontwerpbureaus. En van het bewakingspersoneel tot de leveranciers van kerstpakketten.

Een aanslag die volgens de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) past in de trend van radicalisering van activisten die ageren tegen het Nederlandse asiel- en vreemdelingenbeleid, zo constateert de dienst in het gisteren gepubliceerde rapport Het vuur van het verzet.

Verzet tegen het vreemdelingenbeleid krijgt sinds enkele jaren een structureel karakter. Met methodes die in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw in zwang waren bij extreemlinkse actiegroepen. Zoals die brandstichting in augustus, maar ook pamfletten met namen en adressen van bedrijven en personen die direct of indirect met de bouw van uitzendcentra te maken hebben.

Die pamfletten circuleren sinds april digitaal onder het motto: ‘Aan de schandpaal’, een 27 pagina’s lange opsomming van bedrijven die ‘besmet’ werk uitvoeren. Afkomstig, volgens de AIVD, van clubs als de Anarchistische Anti-Deportatiegroep Utrecht (AAGU) en de Werkgroep Stop Deportaties (WSD), die beide hun basis in Utrecht hebben. Dergelijke publicaties, brandstichtingen, bekladdingen, vernielingen en ‘thuisbezoeken’ horen tot hun actiearsenaal.

Maar de AIVD heeft geen aanwijzingen voor persoonsgericht of lichamelijk geweld. Wel voor lawaaiacties, blokkades en pogingen tot bezettingen. De sites van de AAGU en de WSD maken daar ook melding van, maar er zijn vooral véél discussieavonden.

De WSD zegt zich dan ook niet in de AIVD-rapportage te herkennen. „We richten ons wel op bedrijven, maar doen dat op een openlijke manier. Dat de AIVD dat als ‘intimiderend’ betitelt, is pure stemmingmakerij.” Het pamflet ‘Aan de schandpaal’ prijkt weliswaar op hun site, maar is niet van hun hand. „We hebben het op onze website overgenomen, omdat het waardevolle informatie voor onze activiteiten bevat.”

AAGU en Stop Deportaties horen tot de targets van de AIVD. Zij worden beschouwd als de brandhaard van het radicaliserende verzet tegen het Nederlandse vreemdelingenbeleid en de „radicalisering van het verzet door middel van nachtelijke vernielingsacties”. Maar de AIVD kan niet hard maken dat activisten van die bewegingen ook daadwerkelijk voor die acties verantwoordelijk zijn. Omdat er nog niemand is opgepakt. De dienst vermoedt het bestaan van cellen, kleine groepjes die radicale acties uitvoeren. Het asielextremisme vertoont overeenkomst met de strategieën van dierenrechtenactivisten, aldus W. van Gemert, directeur Binnenlandse Veiligheid van de AIVD, tegenover het persbureau ANP. Maar het zijn volgens hem niet dezelfde mensen. „Het gaat om een kleine andere groep. Ik schat een tiental mensen.”

Het is de vraag of Nederlandse actievoerders verantwoordelijk zijn voor de brandstichting op Zestienhoven. Want volgens de AIVD is het extremistisch asielverzet in Nederland nauwelijks betrokken bij internationale samenwerking, waarbij in het buitenland bijvoorbeeld sprake is van bekladdingen en vernielingen bij diplomatieke gebouwen. De brandbomclaim van The Anarchist Fire maakte daar wel melding van: die brand was de aftrap van acties bij asielcentra in Griekenland.

Lees het AIVD-rapport op nrc.nl/binnenland