Schrikken van begrip voor een morsige moordenaar

Theater ***

Oog om Oog van Marcel Otten.

Tournee t/m 30/1. www. hummelinck stuurman.nl

De man is een moordenaar. Hij heeft een achttienjarig meisje verkracht en doodgeschoten. Maar Michael Lasalle kent geen schuldgevoel: de maatschappij heeft het gedaan, de staat Louisiana, de gouverneur,de drank en de drugs.

Victor Löw vertolkt in Oog om Oog de genadeloze killer. Getemd door handboeien, dreigend en vol haat staat hij op het toneel. Hij is ter dood veroordeeld. Een non, Helen Prejean, begeleidt hem in zijn laatste dagen. Zij trekt zich zijn lot aan, verdedigt hem, ontvlamt in liefde en zwengelt zijn schuldgevoelens aan.

Linda van Dyck speelt de liefdevolle zuster. Regisseur Ignace Cornelissen plaatst haar consequent in het midden van de speelvloer. Zuster Helen valt zo een zware beproeving ten deel, alsof ze tussen goed en kwaad moet kiezen. Maar het kwaad moet niet leiden tot het bijbelse ‘oog om oog, tand om tand’, maar tot begrip. Een zware rol, die Van Dyck in een gevoelige balans speelt.

Marcel Otten baseerde Oog om Oog op de film Dead Man Walking (1995) van Tim Robbins. In de Verenigde Staten werd de film ontvangen als een pleidooi tegen de doodstraf, hoewel Robbins geen expliciet standpunt inneemt. De non (Susan Sarandon) haalt bij de verdachte (Sean Penn) geleidelijk een menselijk gezicht te voorschijn.

Zowel film als toneelstuk brengen bij de toeschouwer een catharsis teweeg: we schrikken van onszelf als we begrip hebben voor een morsige lustmoordenaar. Het is non Helen die dit begrip met haar tekst en spel entameert.

Vlak voor de terechtstelling vraagt de misdadiger vergiffenis aan de ouders van zijn slachtoffer (Lieneke Le Roux en Reinier Bulder). Geen executie, zoals in de film, maar een verstild, prevelend slot. Dat is een eerlijke keuze van regisseur en schrijver. Wat bereikt is, is sympathie voor de duivel. Misschien iets te veel. Per slot is er een afschuwelijke misdaad gepleegd.

Kester Freriks