Pakistaanse leger in het hart getroffen

De reputatie van het leger van Pakistan is beschadigd door de terreuraanval op zijn hoofdkwartier. Toch maken de militairen zich op voor een groot offensief.

In juli had de politie al gewaarschuwd dat opstandelingen een aanslag voorbereidden op het hoofdkwartier van het Pakistaanse leger in de garnizoensstad Rawalpindi. De aanvallers zouden gekleed gaan in legeruniformen en vervalste identiteitsbewijzen bij zich hebben.

Ondanks die tijdige waarschuwing kon het Pakistaanse leger niet verhinderen dat het zaterdag – precies op die manier – in het hart werd getroffen. Een pijnlijke vernedering voor het leger, dat zich juist opmaakt voor een langverwacht offensief tegen de Pakistaanse Talibaan in de onrustige tribale regio Zuid-Waziristan.

Negen rebellen wisten zaterdagochtend, vermomd als militairen, in een busje het terrein op te komen. Na een hevige schietpartij die drie kwartier duurde namen de rebellen in het gebouw van de militaire inlichtingendienst 42 mensen, zowel burgers als militairen, in gijzeling. Pas zondagochtend, na 22 uur, slaagden commando’s erin 39 gijzelaars te bevrijden. De commando’s schoten een van de terroristen die een bomvest droeg neer voor hij zichzelf kon opblazen.

In totaal zijn er bij de aanval en de bevrijdingsactie 16 mensen omgekomen, onder wie de directeur veiligheid van de militaire inlichtingendienst en acht van de aanvallers. De enige overlevende van de opstandelingen zou de leider en bedenker van de aanslag zijn. Deze Muhammad Aqeel alias dr. Usman, die nu gearresteerd is, was volgens de Pakistaanse autoriteiten ook verantwoordelijk voor de aanslag op het cricketteam van Sri Lanka in Lahore, eerder dit jaar.

De aanslag in Rawalpindi voedt niet alleen de twijfel over de effectiviteit van het Pakistaanse leger, maar toont de tegelijk de kracht van de opstandelingen en de kwetsbaarheid van de staat – waarvan het leger geldt als de machtigste instelling en de meest stabiele factor. Als kernmacht Pakistan niet in staat is zijn militaire hoofdkwartier op amper 15 kilometer van de hoofdstad Islamabad goed te bewaken, hoe staat het dan met de veiligheid van zijn kernwapens en andere nucleaire installaties?

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton zei gisteren, op bezoek in Londen, dat de aanslag liet zien dat „extremisten het gezag van de staat steeds meer bedreigen, maar we zien geen tekenen dat ze de staat overnemen. We hebben er vertrouwen in dat de regering en leger van Pakistan de kernwapens onder controle hebben.” Haar Britse collega David Miliband sloot zich daarbij aan en deed vragen daarover af als „alarmistisch gepraat”.

De actie van zaterdag, die is opgeëist door de Pakistaanse Talibaan, was de derde grote aanslag in een week. Maandag 5 oktober blies een zelfmoordterrorist, gekleed als politieman, zichzelf op in het zwaar bewaakte kantoor van de World Food Programme van de Verenigde Naties in Islamabad. Vrijdag vielen 53 doden bij een bomaanslag op een bus op een drukke markt in Peshawar. Ruim honderd mensen raakten bij deze zelfmoordaanslag gewond.

Vóór die aanvallen hadden de Pakistaanse autoriteiten gezegd er onder de opstandelingen grote verwarring was ontstaan nadat hun leider Baitullah Mehsud, was omgekomen bij een aanval van een onbemand vliegtuigje van de CIA. Maar de Pakistaanse Talibaan schaarden zich achter diens voormalige rechterhand, Hakimullah Mehsud, die wraak beloofde voor de luchtaanvallen op zijn mannen. ook waarschuwde hij dat een aanval van het Pakistaanse leger op Zuid-Waziristan zou worden afgeslagen.

Gisteravond en vandaag voerde de Pakistaanse luchtmacht in de tribale gebieden bombardementen uit op vermeende schuilplaatsen van Talibaan-strijders. Minister van Binnenlandse Zaken Rehman Malik kondigde gisteren aan dat het offensief in Zuid-Waziristan „op handen is”. In dat gebied, waar de luchtmacht al maanden bombardementen uitvoert, houden zich veel aanhangers van de Talibaan en mogelijk ook al-Qaeda op. De regering heeft er nauwelijks enig gezag.

„Er is geen genade voor ze”, zei Malik, „we zijn vastbesloten ze te verdrijven. Er is geen plaats voor ze in Pakistan.”

Al sinds de zomer wordt een grondoffensief in Waziristan, waar de Verenigde Staten sterk op hebben aangedrongen, verwacht. Pakistan zegt dat er al 28.000 militairen voor het offensief klaarstaan. Volgens Washington gebruiken terroristen de tribale gebieden als uitvalsbasis voor aanslagen en andere operaties in Afghanistan en de steden van Pakistan.

Maar hoe omvangrijk het aangekondigde offensief zal zijn is nog onduidelijk. Volgens The Wall Street Journal probeert de Pakistaanse regering voor ze haar aanval in Zuid-Waziristan ontketent bestanden te sluiten met twee Talibaan-groepen elders in de tribale gebieden. Islamabad hoopt dat zij zich dan tijdens het komende offensief afzijdig zullen houden. Maar westerse landen staan kritisch tegenover bestanden van Pakistan met opstandelingen, omdat in eerdere gevallen al gebleken is dat de rebellen zo’n staakt-het-vuren vooral gebruiken om op krachten te komen en hun macht verder uit te breiden.

Vandaag voerde Pakistan luchtaanvallen uit in Swat, waar regeringstroepen in mei een offensief uitvoerden tegen de opstandelingen. In het district Shangla, ten oosten van Swat, kwamen vanochtend op een markt bij een zelfmoordaanslag gericht tegen een militair konvooi 41 mensen om het leven. (Reuters, AP, AFP)