Israël, de feiten en de misleiding

Nederland is decennialang eenzijdig geïnformeerd over het Israëlisch-Arabisch conflict. Het boek van Dries van Agt geeft eindelijk feiten, zegt Jan C. Mühren.

President Obama heeft de hoop gewekt het Israëlisch-Palestijnse vredesproces weer in gang te zetten met als doel de tweestatenoplossing. Daarnaast zal ook de allesomvattende Israëlisch-Arabische vrede moeten worden bereikt met de teruggave van de Golan en een eerlijke waterverdeling.

Bij de vredesgesprekken zullen veel Nederlanders uitzien naar correcte achtergrondinformatie. Dat is nodig omdat ze decennialang zijn misleid door eenzijdige pro-Israëlische berichtgeving. Een schreeuw om recht geschreven door Dries van Agt, geeft die informatie. Onze ex-premier heeft een goed gedocumenteerd boek geschreven.

Jan Blokker heeft in zijn recensie (Boeken, 11 sept.) weliswaar lof voor alle ,,nauwgezette documentatie’’ die Van Agt bijeen heeft gebracht, maar hij oordeelt ook dat Van Agt „zonder enige nuance” schrijft vanuit het gezichtspunt van de Palestijnen.

Blokker stelt dat Van Agts boek van feiten is vervuld. Maar juist in een conflict als tussen Israël en zijn naaste buren, vervolgt hij, geloven de meeste mensen in de interpretatie van feiten: „Geef Van Agts pak bewijzen aan Ronny Naftaniël en hij komt op alle punten tot tegengestelde conclusies.”

Blokker plaatst hier de historische feiten – die vastliggen in VN-documenten en betrouwbare historische studies – tegenover de eenzijdige informatie die ons volk steeds werd gebracht. Hier lijkt Blokker de indruk te willen vestigen dat de waarheid ergens ligt tussen die feiten en de geschiedvervalsing eromheen.

Het probleem is dat Nederland gedurende de eerste decennia van Israëls bestaan eenzijdig werd geïnformeerd. Dat viel mij voor het eerst op in het jaar voorafgaande aan de Zesdaagse Oorlog (juni 1967). Ik was toen VN-waarnemer aan de Israëlisch-Syrische grens. In de toegestuurde kranten vond ik de Israëlische provocaties en bestandsschendingen nooit terug. Zo zagen wij dat de IDF (Israel Defense Forces) met gepantserde boerentractoren stukjes land van de drie gedemilitariseerde gebieden trachtte in te pikken. Vanaf de Syrische Golan werden enkele waarschuwingsschoten met lichte wapens afgevuurd. Vooraf waren de opstellingen van de IDF in paraatheid gebracht en even later stond het gebied in vuur en vlam. Later brachten onze kranten dan de traditionele leugen dat Syrië weer kibboetsen had beschoten.

Historicus Arthur ten Cate van het Instituut Militaire Geschiedenis heeft in 2003 de ervaringen van VN-waarnemers in Waarnemers op heilige grond vastgelegd. Ruim 500 officieren dienden vanaf 1956 als VN-waarnemers in het Midden-Oosten. Bij terugkeer werden hun verhalen in ongeloof aangehoord. Geheel ten onrechte kregen zij vaak het predicaat ‘anti-Israëlisch’ opgeplakt. Ten Cate stelt dat deze officieren veel vroeger dan hun landgenoten zagen dat het Israëlisch-Arabische conflict twee kanten had in plaats van een.

Tijdens mijn latere periode als defensieattaché stelde ik vast dat misschien wel elke Nederlander die als diplomaat of VN-waarnemer in het Midden-Oosten heeft gediend, het conflict objectief is gaan bekijken. Zelf bleef ik wel pro-Israël, doch werd niet pro-Groot-Israël. In het verschil tussen beide ‘entiteiten’– kortweg de bezette gebieden – ligt immers de enige kans op een oplossing.

Bij de eerste vredesgesprekken begin jaren negentig bracht ik, in reactie op de sterk eenzijdige berichtgeving in sommige kranten, de verzwegen andere kant. Ik wilde duidelijk maken dat een vrede haalbaar was, een vrede die aan beide partijen recht deed.

Van Agt zegt in zijn boek: „Obama heeft een nieuw hoofdstuk geopend. Israël is voor het blok gezet zich duidelijk uit te spreken over de vestiging van een Palestijnse staat en, met het oog op de levensvatbaarheid ervan, over het beëindigen van de voortgaande kolonisatie van bezet gebied.”

De wereld kijkt toe welke drukmiddelen Obama straks zal inzetten om de regering Netanyahu tot medewerking aan de vredesbesprekingen te dwingen.

Volgens de Israëlische krant Haaretz (9 oktober) is de Amerikaanse regering woedend over de recente Israëlische opruiing tegen president Obama. Netanyahu zelf zou daarbij betrokken zijn. Dit past bij zijn mogelijke voornemen om Obama's vredesactiviteiten te blijven saboteren. 's Werelds jongste Nobelprijswinnaar moet zich op het uitvoeringsvlak immers nog bewijzen.

Jan C. Muhren was militair VN-waarnemer (1966-1967) en defensieattaché (1981-1985) in het Midden-Oosten. Hij schreef het boek Verscheurd land (2004)