Mijn pensioen, bij Toutatis!

Keynes zei het al: op de lange termijn zijn we allemaal dood. Maar eerst is er de AOW.

Ludiek hoor, dat de vakbeweging deze week een actie van 65 minuten voerde voor het behoud van de AOW-leeftijd van 65 jaar. De opkomst was niet overweldigend, want het regende. Ondertussen sleutelt het kabinet noest verder aan het voornemen om de AOW op de lange termijn op 67-jarige leeftijd te laten ingaan. Wat ooit begonnen is als een volksverzekering voor iedereen, dreigt te ontaarden in een gedrocht met uitzonderingen, compensaties en variabele in-stapleeftijden. Zoiets als de opgetuigde kilometerheffing, maar dan voor ouderen.

Over de vraag of het nodig is, hebben beleidsmakers het niet meer. Heel Nederland is in de greep van de berekening van het Centraal Planbureau dat er 4 miljard euro op de AOW bezuinigd moet worden door de leeftijd met twee jaar te verhogen.

Heel Nederland?

Nee. In een kleine nederzetting, Tilburg, is een professor die de zekerheden van het CPB in twijfel waagt te trekken.

Hoogleraar openbare financiën Harrie Verbon heeft de uitgangspunten van het CPB kritisch bekeken. Levert verhoging van de AOW met twee jaar echt 4 miljard op? Het hangt er maar van af wat voor gegevens je in de rekenmachine stopt. Verander een paar technische aannames – bijvoorbeeld: verslechtering van de arbeidsmarkt voor oudere werknemers, hogere pensioenpremies om pensioentekort aan te vullen. En presto! Het positieve budgettaire effect van het CPB waarop het kabinet rekent, slaat om in een tekort van 2 miljard.

Sterker: Verbon laat zien dat een verlaging van de AOW-leeftijd naar 63 jaar budgettair een gunstiger resultaat heeft.

„Dit soort berekeningen – zowel die van mij als van het CPB – over wat er in 2035 zal gebeuren, zijn onzinnig”, schrijft hij op de website mejudice.nl.

Feit is dat de vergrijzing in Nederland vergeleken met die in andere Europese landen niet extreem is. Als de arbeidsparticipatie toeneemt van de huidige 74 naar 80 procent (een kabinetsdoelstelling), verslechtert de verhouding werkenden/niet-werkenden niet zo dramatisch als het kabinet die presenteert.

Het is ook geen uitgemaakte zaak, zoals minister Donner (Sociale Zaken, CDA) betoogt, dat de kosten voor de AOW als percentage van het bruto binnenlands product verdubbelen. Niet alleen de vergrijzingskosten stijgen, ook het bbp neemt toe. Teller én noemer hebben effect.

Spielerei van een professor in een academische enclave tegen het hele land? Verbon heeft wel iets van Asterix die het opneemt tegen de Romeinen. We weten allemaal hoe dat afloopt.

Roel Janssen