Koninklijke kunstprijs naar figuratief werk

In het Paleis op de Dam heeft koningin Beatrix gisteren de Koninklijke Prijs voor de Vrije Schilderkunst uitgereikt aan Marie Aly, Esiri Erheriene-Essi, Hans Hoekstra en Carien Yatsiv.

De in 1871 door koning Willem III ingestelde prijs staat open voor alle Nederlandse kunstenaars jonger dan 35 jaar. 270 kunstenaars stuurden dit jaar werk in, aan 71 van hen werd vervolgens gevraagd twee werken op te sturen. De koningin gaat bij de verlening van de prijs, 6.000 euro voor elke kunstenaar, af op een voordracht van een jury uit de kunstwereld.

De afgelopen jaren vond de uitreiking plaats in het Gemeentemuseum in Den Haag, omdat het Paleis in Amsterdam werd gerestaureerd. De koningin begon haar korte toespraak op de prijsuitreiking gisteren met een korte lofzang op de restauratie, waarvan sommige critici hebben opgemerkt dat er te weinig consideratie is geweest met het zeventiende-eeuwse bouwwerk.

Na de prijsuitreiking maakte de koningin een korte rondgang door de tentoonstelling, waar behalve werk van de winnaars ook nog schilderijen van twintig andere kunstenaars hangen.

Alle bekroonde werk is figuratief. Esiri Erheriene-Essi (1982) toont dreigende doeken van groepen mannen die in één geval gelyncht lijken te zijn. Hans Hoekstra (1983) schilderde slapende mannen, wier lichamen in vreemde, tegennatuurlijke knikken liggen. Marie Aly (1980) toont onder andere een mandrilaap, die in zijn poot een wielewaal vast heeft. Carien Yatsiv (1984) maakte naaktportretten van een aantal ‘machtige mannen’ uit haar omgeving.

De jury, onder voorzitterschap van Wilma Sütö, constateert in haar rapport dat er bij toeval uitsluitend afbeeldingen van mannen zijn bekroond. De bekroonde portretten, aldus de jury, „zijn geen portretten in de strikte zin van het woord. Het gaat hier om een eigenzinnig genre dat het midden houdt tussen een persoonlijke en een archetypische weergave van de mens.”

De bekroning van de afbeelding van zoveel mannen wordt, volgens het juryrapport, enigszins verzacht door het feit dat drie van de vier bekroonde kunstenaars vrouw is.

De tentoonstelling in het Paleis op de Dam te Amsterdam is tot 1 november te bezichtigen. Elke dag, behalve maandag, van 12 tot 17 uur.