Fysica om te koesteren

Herman de Lang, Vincent Icke e.a. Canon van de natuurkunde, Veen Magazines, 348 pagina’s, € 42,50

Herman de Lang, Vincent Icke e.a. Canon van de natuurkunde, Veen Magazines, 348 pagina’s, € 42,50.

Het kan haast niet anders of binnenkort verschijnt de canon van de Nederlandse canons. Dat daarin ook de canon van Nieuwegein wordt opgenomen lijkt twijfelachtig, en het lot van de Friese canon hangt af van de uitkomst van de Friese canonstrijd. Maar dan zijn er altijd nog de canons van de bijbel tot en met die van fastfood en van de kindertelevisie... En ja, sinds kort is er ook de Canon van de natuurkunde.

Het is een heerlijk boek. Niet voor mensen die van verhalen houden – want daarvoor is het te encyclopedisch. Niet voor mensen die van fraaie zinnen houden – want daarvoor zijn de teksten iets te zakelijk. En niet voor mensen die vinden dat een canon naast informatief en zakelijk óók beknopt moet zijn – want deze canon heeft honderd ruim bemeten vensters. Maar voor iedereen die de fysica een warm hart toedraagt, is het een schatkist.

Je kunt er, bijvoorbeeld, in opzoeken hoe het ook alweer zat met het casimireffect. Je vindt dan vier pagina’s met biografische informatie over Hendrik Casimir, theoretisch fysicus en directeur van Philips Natlab, en de uitleg van zijn effect. Je vindt foto’s van Casimir en zijn wetenschappelijke vader Paul Ehrenfest. Een kadertekst zet het casimireffect in zijn fysische context. Én er zijn, heel fijn, verwijzingen naar alle relevante wetenschappelijke publicaties. De liefde voor het vak blijkt intussen uit goed gekozen citaten en anekdotes.

We hebben, schrijft Claud Biemans namens de samenstellers, de definitie uit de roman Bint van F. Bordewijk gehanteerd: ‘Een canon is een manier om te koesteren wat prachtig is.’ Daarvoor is geput uit de meer dan honderd afleveringen van de met enthousiasme geschreven rubriek ‘Ken uw Klassieken’ die sinds 1999 maandelijks in het Nederlands Tijdschrift voor Natuurkunde verschijnt.

Dat heeft geen volledig overzicht opgeleverd. Maar wel een liefdevol gemaakt naslagwerk. Het zou bij iedere natuurkundige en natuurkundedocent op de boekenplank moeten staan.