Dragers van vuurwapens hebben grotere kans om te worden neergeschoten

Wapenbezit houdt Amerikanen net zo verdeeld als abortus en homohuwelijk. (foto reuters) A Palestinian guerrilla carries a gun decorated with a Palestinian flag as well as a mobile phone on his belt, during a rally held in Bourj al-Barajneh refugee camp in Beirut to mark solidarity with the uprising in Palestinian territories against Israel, January 7, 2001. [Israeli and Palestinian security officials planned to meet the U.S. CIA director George Tenet in Cairo on Sunday for talks on ending bloodshed blocking a last-gasp peace bid by President Clinton.] Reuters

Wapens leiden tot agressie. Mensen die bij een schietincident betrokken raken en in het bezit zijn van een vuurwapen lopen een ruim vier maal zo groot risico om te worden neergeschoten als mensen die geen wapen op zak hebben. Dat is de uitkomst van een onderzoek door vijf epidemiologen van de University of Pennsylvania (American Journal of Public Health, november).

Wetenschappers en publiek in de Verenigde Staten zijn het erover eens dat de 100.000 schietincidenten per jaar een bedreiging zijn voor de volksgezondheid. Toch houdt wapenbezit Amerikanen net zo verdeeld als abortus en het homohuwelijk. Er bestaat grote onenigheid over de vraag of gewapende burgers beter beschermd zijn of zichzelf juist in gevaar brengen. In eerdere onderzoeken is het verband nagegaan tussen omkomen bij een schietpartij en een wapen in huis hebben of eigenaar zijn van een vuurwapen. Daarbij werd niet onderzocht of beschikken over een wapen bij een schietpartij bescherming biedt of juist gevaar oplevert.

Dat laatste hebben de vijf epidemiologen van ‘Penn’ nu uitgezocht. Zij voerden hun onderzoek uit van oktober 2003 tot april 2006 onder de bevolking van Philadelphia. Het betrof 677 slachtoffers van fatale en niet-fatale schietincidenten en een overeenkomstig samengestelde controlegroep van 684 personen, die niet bij een schietincident zijn betrokken en van wie een vergelijkbaar percentage een wapen droeg. Uit de analyse bleek dat mensen die op het moment van de schietpartij in het bezit waren van een vuurwapen een ruim 4 maal grotere kans hadden te worden neergeschoten dan zij die op dat moment niet over een wapen beschikten. In gevallen waarbij de slachtoffers de mogelijkheid hadden om zich met hun vuurwapen te verzetten was de kans ruim 5 maal zo groot. Ter verklaring van deze uitkomst noemen de auteurs enkele plausibele mechanismen. Die hebben zij niet zelf waargenomen; ze ontlenen die aan de literatuur. Een vuurwapen kan de drager een vals gevoel van macht geven, waardoor hij eerder de confrontatie aangaat met bewapende personen. Vuurwapenbezit kan mensen verleiden zich in milieus of buurten te begeven die zij anders zouden mijden. Ten slotte kan iemand door een vuurwapen te trekken uitlokken dat het wordt afgenomen en tegen hem wordt gebruikt.

Uitgesloten van het onderzoek waren gevallen van opzettelijke zelfverwonding, ongelukken met vuurwapens en incidenten waarbij politiemannen schoten of beschoten werden, bij elkaar 8,12 procent van alle 3.485 schietincidenten in de onderzoeksperiode. Deelnemers golden als ‘in bezit van’ als zij tijdens het schietincident een wapen binnen handbereik hadden.

Dirk Vlasblom