Met de 'Sovjet-Unie' valt niet te spotten

De jeugdbeweging van het Kremlin verdedigt de goede naam van de Sovjet-Unie met zoveel verve dat ex-dissident Podrabinek zelfs moest onderduiken.

„Ze dreigen mijn man kapot te maken”, zegt Alla Podrabinek. „Ze willen dat hij het land wordt uitgegooid. Het is net als in de Sovjet-Unie van de jaren zeventig, toen hij als dissident werd verbannen. Hij is niet voor niets ondergedoken.”

Onvervaard staat ze op de stoep voor haar flat in de Moskouse Metaalarbeidersstraat. De armen in de zij, in haar blauwe ogen een trotse blik. Die blik heeft ze pas sinds vandaag, nu ze zo’n twintig medestanders om zich heen heeft en ze zich beschermd voelt.

Tegenover Alla staan de belagers van haar man: leden van de door het Kremlin gesteunde jeugdbeweging Nasji (De Onzen). Al ruim een week houden ze de wacht voor haar huis en jagen ze op haar man.

Vandaag zijn de Nasji’s maar met hun zessen. Stoer verdedigen ze in hun rode jacks hun professioneel gedrukte protestborden, waarop onder meer staat dat ze Podrabineks openbare verontschuldigingen eisen voor het beledigen van Russische oorlogsveteranen. Een oudere dame gaat demonstratief voor hen staan en houdt een stuk papier omhoog waarop staat: ‘Wij eisen een einde aan de drijfjacht op A. Podrabinek.’

De 56-jarige journalist en ex-dissident Aleksandr Podrabinek protesteerde op 21 september in internetkrant Jezjednjevnaja gazeta in een geëmotioneerd artikel tegen de gedwongen naamsverandering van sjaslikrestaurant Anti-Sovjet aan de Leningradse straatweg.

De eigenaren van dat restaurant hadden die naam gekozen omdat hun zaak tegenover het befaamde Hotel Sovjet ligt. Maar de Bond van Oorlogsveteranen kon die woordspeling niet waarderen en schakelde de lokale prefect Oleg Mitvol in. Deze stuurde zijn ambtenaren op de restauranthouders af die zwichtten voor de druk en de letters ‘Anti’ verwijderden.

Podrabinek, die in de Sovjet-tijd jaren in gevangenissen en kampen doorbracht omdat hij het misbruik van psychiatrie voor politieke doeleinden aan de kaak stelde, vatte het op als een zoveelste poging de Sovjet-Unie in ere te herstellen en gaf veteranen die die Sovjet-Unie verdedigen er genadeloos van langs. Zo noemde hij hen ‘gevangenis- en kampbewakers’, ‘beulen op executieterreinen’.

„De Nasji’s gaan nu bij de bewoners van onze flat langs om handtekeningen te verzamelen om een strafzaak tegen mijn man te kunnen beginnen”, zegt Alla. „Maar op REN-tv was een reportage te zien waarin je kon zien hoe ze hen vertelden dat mijn man hun pensioenen wilden afschaffen. Nou, dan zetten ze natuurlijk meteen een handtekening.”

Haar zoon Mark komt naast haar staan. „Ze zijn ook bij Novaja Gazeta op de redactie geweest om mijn vader te zoeken”, zegt hij. „Ze wilden hem meenemen om eens serieus met hem te ‘praten’. En nu wachten ze hem hier op.”

Inmiddels is niet alleen Aleksandr Podrabinek onderwerp van de Nasji-campagne, maar ook de rest van zijn gezin. „Op internet staan foto’s van mij, mijn dochter en mijn zusje, vergezeld van een oproep ons iets aan te doen”, vertelt Mark. „Deze actie is duidelijk van hogerhand bevolen, want Nasji doet nooit iets uit zichzelf.”

Op internet wemelt het van de antisemitische en andere onsmakelijke uitlatingen tegen Podrabinek, die een joodse vader heeft. Ook dat herinnert aan de Sovjet-Unie, waar dissidenten met vergelijkbare boodschappen werden bestookt.

De 32-jarige jurist Anton Benislavski vindt het een schande wat de Nasji’s het gezin Podrabinek aandoen. „Als je Mussolini’s geschriften leest en die vergelijkt met het huidige Rusland zie je veel overeenkomsten. Rusland glijdt af naar een fascistische dictatuur. We hebben al een Duce en vrijheid van meningsuiting bestaat niet. Podrabinek schreef een artikel binnen de parameters van de wet en vervolgens willen de Nasji hem het land uitgooien.”

Twee uur later herdenken elders in de stad zo’n vijfhonderd mensen de moord op journaliste Anna Politkovskaja, drie jaar geleden. In een geëmotioneerde toespraak spreekt de beroemde actrice Lia Achedzjakova schande over het lot van Podrabinek. „De Nasji’s weten gewoon niet wat voor een vreselijke dingen zich in dit land hebben afgespeeld”, zegt ze. „Ze weten niet hoeveel mensen er zijn vermoord.”

Na de volgende spreker verschijnt Podrabinek ineens zelf op het podium. Er wordt gejuicht. Hij houdt een korte toespraak waarin hij het vrije woord verdedigt. Voor hij weer onderduikt zegt hij: „En omwille van de nagedachtenis aan Anna Politkovskaja moeten we alle krachten verenigen om te voorkomen dat dit land wordt overgeleverd aan deze nieuwe meute.”