Letland moet vaste koers loslaten

Er rijst opnieuw rook op uit het belaagde Letland – minder dan een jaar na een poging een wild om zich heen grijpende economische brand te blussen. Europa en het Internationale Monetaire Fonds (IMF) hebben tien maanden geleden met veel geld getracht het land overeind te houden. Maar de enige echte oplossing is het loslaten van de vaste wisselkoers van de belachelijk overgewaardeerde Letse munt en het ondergaan van de gevolgen daarvan – hetgeen bijzonder vervelend is voor de Zweedse banken die zo dwaas zijn geweest grote bedragen aan het land uit te lenen.

Momenteel is Letland eenvoudigweg onleefbaar. Een obligatieveiling van de Letse overheid ter waarde van 17 miljoen dollar trok op 7 oktober geen enkele belangstelling. De wanhopige centrale bank bekritiseerde de regering van premier Valdis Dombrovskis en waarschuwde voor „zeer onheldere signalen” over „het aanvaarden van de staatsbegroting”

Maar het zou een misvatting zijn om een zwakke regering te beschouwen als de oorzaak van de problemen van Letland. Letland is gevangen in een pijnlijke, deflationaire spiraal van recessie en afnemende bestedingen. Het IMF kan niet verwachten dat een land waarvan het bruto binnenlands product dit jaar met 18 tot 20 procent krimpt nóg meer bezuinigingen kan doorvoeren. Letland is het slachtoffer van zijn vaste wisselkoers. De enige weg voorwaarts is een devaluatie van de munt, om de concurrentiekracht van het land te herstellen.

In december durfde het IMF die stap niet aan. De logica luidde waarschijnlijk dat zoiets dezelfde desastreuze uitwerking op de wereldeconomie zou kunnen hebben als het faillissement van Lehman Brothers eerder dat jaar. Een Letse devaluatie zou schokgolven teweegbrengen in een toch al kwetsbaar Oost-Europa. Daarom kozen het IMF en de Europese Unie, die de belangen van de Zweedse banken wilde beschermen, ervoor om het wankele Letse bouwwerk te stutten en het land te dwingen verdere saneringsmaatregelen te nemen.

Dombrovskis lijkt te hebben beseft dat de pijn moet worden gedeeld met een aantal buitenlandse banken die zo onverstandig zijn geweest Letland in de bloeiperiode van de financiële markten te overspoelen met kredieten. Zijn regering werkt aan plannen om de hypotheekverplichtingen van huizenbezitters te beperken tot de netto waarde van het onderpand. Deze plannen kunnen worden beschouwd als een opmaat naar een devaluatie, die ervoor zou zorgen dat de waarde van de bezittingen van buitenlandse banken die veel kredieten in Letland hebben uitstaan zal kelderen.

Zoals altijd zal een devaluatie pijnlijk zijn. Maar een concurrerender Letland zou in ieder geval de kans hebben weer te gaan groeien. Europa is nu beter tegen de schok bestand dan een jaar geleden. Estland en Litouwen, die net als Letland een vaste wisselkoers hebben, maar waarvan de financiële situatie iets gezonder is, zouden belangstellend toekijken. Uiteindelijk zou Letland hen wel eens het moeilijk begaanbare, maar enige pad naar levensvatbaarheid kunnen tonen.

Vertaling Menno Grootveld

Voor meer commentaaruit Londen: www.breakingviews.com