Kritiek Mozambique slecht onderbouwd

De rol van openbaar aanklager, die televisiemakers zichzelf graag aanmeten, wordt niet altijd adequaat vervuld, maar er zijn opmerkelijke successen.

Het goed onderbouwde beulswerk van met name Radar (TROS) en Nova (VARA/NPS) bracht de DSB Bank in grote problemen. De uitgelekte mail van fractiesecretaris Diederik Samsom (PvdA) over de deplorabele staat van zijn partij was al geschreven, toen Jeremy Baker zaterdag in Koefnoen (AVRO) fractievoorzitter Mariëtte Hamer persifleerde. De gelijkenis was matig, maar het gebrek aan retorisch talent werd pijnlijk aangetoond en het fragment keert steeds terug in nieuwsrubrieken, als getuigenis à charge.

Nog dunner zijn de passages in het boek De lachende derde, een verzameling columns van de Haagse outsider Peter Middendorp, over de fysieke vrijpostigheid van premier Jan Peter Balkenende (CDA) ten aanzien van jonge vrouwen. Toch mocht de auteur ze al twee keer toelichten, in Pauw & Witteman (VARA/NPS) en Triana (NPS), zodat het voor de televisiekijker inmiddels om vaststaande feiten lijkt te gaan.

Het ‘gedoe’ (Netwerk) over de vakantievilla van het kroonprinselijk paar in Mozambique, gisteren de belangrijkste inzet van een Kamerdebat, berust feitelijk op een enkele televisiereportage, die RTL Nieuws op 18 september uitzond. Verhalen over schietincidenten, het niet nakomen van beloften aan de plaatselijke bevolking en vermeende corruptie van projectontwikkelaar Panorama vinden hier hun journalistieke oorsprong. Maar de reportage van Afrikacorrespondent Arthur de Leeuw rammelde nogal. Omdat hij geen Portugees spreekt, kwamen uitsluitend gesprekspartners in beeld die het Engels beheersen: niet de allerarmsten in Mozambique. Er werd veel beweerd en gesuggereerd, maar weinig aangetoond.

Deze week zond EénVandaag (TROS) een samen met de Wereldomroep gemaakte reportage uit, die een genuanceerder beeld schetste. De aanvankelijke beschuldigingen bleven daarin niet overeind.

Het NOS Journaal kwam met een tweeluik. In het eerste deel werden de villa’s in aanbouw uit de lucht gefilmd, deel twee bestond uit een gesprek met de projectontwikkelaar, die de verdediging met verve ter hand nam.

Natuurlijk was er ook veel vox populi, van opiniepeilingen en straatinterviews tot een negatief advies van de Bond van Oranjeverenigingen, die het koekhappen en zaklopen in gevaar zag komen.

Woensdag citeerde Frits Wester (RTL) een „betrokken hoge ambtenaar” die de bouw van de villa „een k..project” noemde. Zulke bronnen brachten de premier gisteren niet echt in politiek gevaar.