Een ongewenste coffeeshop met sociale klanten

Waar winden stedelingen zich over op? In Utrecht is groot verzet tegen de komst van een coffeeshop.

Het straatje achter de Utrechtse Croeselaan, waar bewoners vrezen voor overlast door een coffeeshop. Foto Evelyne Jacq Europa, Nederland, Utrecht, 08-10-2009 Veilingwijk, de fruitstraat, grenzend aan de Croeselaan. Nieuwbouwwijk met leegstaande panden aan de achterkant van de Croeselaan waar een coffieshop moet komen. Foto: Evelyne Jacq Jacq, Evelyne

Herrie in de Dichterswijk. Burgemeester Wolfsen van Utrecht wil een coffeeshop toestaan pal naast een kinderrijke woonbuurt. Hij zegt: „Ik ben met handen en voeten gebonden aan het beleid dat de gemeenteraad heeft vastgesteld. Coalitiepartijen hebben bepaald dat er in de stad zeventien coffeeshops mogen zijn. Er zijn er nu veertien of vijftien. Er is dus nog plaats. Wij hebben de aanvraag getoetst op een groot aantal zaken zoals woningen in de omgeving, mogelijke overlast, gevolgen voor het verkeer en het verleden van de uitbater. Wij hebben al die criteria nagelopen en geconcludeerd dat we de aanvraag niet kunnen weigeren. Ik heb wel begrip voor mensen die bang zijn voor overlast. Ik ben ontvankelijk voor bezwaren. Men weet hier van mij dat wij kordaat handhaven zodra coffeeshops zich niet aan de afspraken houden. Als er overlast is, dan gaat de coffeeshop subiet dicht.”

De omwonenden klagen over gebrek aan inspraak. Er zijn 270 bezwaarschriften ingediend. Een groot deel werd niet-ontvankelijk verklaard, omdat ze afkomstig waren van mensen die verder dan 250 meter van de coffeeshop af wonen.

„Waar staat dat je dan niet ontvankelijk bent?”, vraagt bewoner Antonin van de Bree zich af. Het besluit om de vergunning te verlenen werd niet gepubliceerd in het huis-aan-huisblad Ons Utrecht. Van de Bree: „Ze publiceren van alles over wat een enkeling aangaat, zoals een bouwvergunning voor een dakkapel. Maar als een zaak heel veel bewoners aangaat, publiceren ze ineens niet.”

Een verzoek om een hoorzitting tot na de zomervakantie uit te stellen, werd afgewezen. Bewoonster Eva Dijksterhuis: „We kregen te horen dat uitstel niet meer kon omdat de coffeeshophouder dan al aan het verbouwen zou zijn.” Er was ook een inloopspreekuur op verzoek van de omwonenden. Stance van Heijst, een van hen: „Na dat spreekuur hadden ambtenaren van de gemeente een debriefing met de coffeeshophouder, vertelden ze. Ik viel van mijn stoel van verbazing. Is de gemeente er voor hem of voor ons?” Er lag ook een advies van de wijkagent die concludeert dat de coffeeshop „een negatief effect zal hebben op de openbare orde, de veiligheid en de leefbaarheid” in de wijk. Bewoner Toine Adank: „Dat advies wordt gewoon weggewuifd. Hebben burgers nog wat te zeggen? Of is het allemaal de heer Wolfsen?”

De coffeeshop wordt gevestigd aan de Croeselaan, een doorgaande weg, tevens fietsroute tussen drie middelbare scholen en Utrecht Centraal. Ernaast ligt een therapeutische fitnessclub. Anne Pijpers vindt het stuitend dat zo’n ongezonde instelling naast haar bedrijf komt. „We helpen mensen met longproblemen. Die moeten straks die lucht inademen.”

De gemeente stelt dat de coffeeshop in een buurt ligt die niet alleen voor wonen is. Stance van Heijst houdt een kaart van de omgeving omhoog met grote vlakken geel, die aangeven dat daar gewoond wordt. „Zijn ze bij de gemeente misschien kleurenblind?”, vraagt Petra Klaassen zich af.

Achter de coffeeshop spelen overdag tientallen kinderen. Eva Dijksterhuis legt uit dat deze woonbuurt kennelijk niet meetelt, aangezien de ingang van de coffeeshop zich aan de voorkant bevindt. „Belachelijk.” Want aan de achterkant is de overlast groot. Dat hebben de bewoners de afgelopen jaren gemerkt, door de aanwezigheid van een theehuis van waaruit werd gedeald. Criminelen „staan elkaar naar het leven” om de coffeeshop te mogen bevoorraden. Er hangen dealers rond. En blowers gaan zitten op onlangs door de gemeente geplaatste stenen. Een coffeeshop trekt nu eenmaal hangvolk, stellen de omwonenden. „Ik word gek van al die hangjongeren. Ik maak me zorgen over mijn kinderen”, zegt een Marokkaanse moeder. En dat allemaal nu de buurt aan het opkrabbelen is, vooral dankzij mooie nieuwe huizen. Floris van der Burg: „Eerst vraagt de gemeente ons vertrouwen te hebben en te investeren in nieuwe huizen. Nu we er zitten, breekt men dat weer af.”

De coffeeshop gaat De Bestemming heten en zal een „open en gezellige sfeer” kennen, stelt de uitbater in een veiligheidsplan. Hij heeft al vijftien jaar „ruime en goede ervaring” in Gorinchem. Zijn vennoot mist die ervaring met coffeeshops, „doch hij heeft ook ruime ervaring als bezoeker van dergelijke zaken”. De coffeeshop richt zich op „sociale klanten” die samen roken, spelletjes doen en tv kijken, „voornamelijk amusements- en sportprogramma’s, en af en toe een goede film”. Een toezichthouder zal klanten aanspreken op fout parkeren, geluidsoverlast en ander ongerief.

Het stelt de bewoners niet gerust. Stance van Heijst: „Zet die coffeeshop langs de snelweg of op een industrieterrein. Niet in een woonwijk.” Sommige omwonenden vermoeden dat de burgemeester de komst van de coffeeshop niet heeft durven weigeren, omdat hij zelf in de buurt woont en hem later wellicht wordt verweten dat hij z’n eigen buurt netjes wil houden. Wolfsen: „Het is dat u mij dit vraagt. Het was geen moment bij me opgekomen.”