Van dropje naar dikmaker

Het thema van de Kinderboekenweek, die gisteren is begonnen, is snoep. Nederland is pionier op snoepgebied, veel merken stammen nog uit de negentiende eeuw. Vorig jaar exporteerden we 400 miljoen kilo snoep.

Daarom een snoeptijdbalk, van het eerste dropje tot nu.

1731

De Italiaan Giorgio Amarelli maakt drop uit het sap van de wortel van de zoethoutplant.

1846

De Zwitserse arts Emanuel Wybert (1807-1884) ontwikkelt met een bevriende apotheker een keelpastille. Van gemalen zoethout en suiker worden vellen gerold, die worden gedroogd en vervolgens in kleine ruitjes geknipt. Het keelsnoepje wordt populair dankzij een griepepidemie en vanaf 1862 gaat de fabricage machinaal.

1876

Johannes Coenradus Klene (23) begint met de productie van suikerwerkschuimpjes en jujubes op zolder in Rotterdam. In 1866 verhuist hij naar Amsterdam. Eerst maakt Klene vooral hard suikerwerk, zoals pepermunt. Later allerlei soorten snoep. De fabriek verhuist in 1986 naar Hoorn en wordt in 1999 overgenomen door Perfetti Van Melle.

1878

Venco wordt opgericht in Amsterdam, als firma Van Voorneveld En Co.

Cornelis Jamin vestigt zich als koek- en banketbakker in Rotterdam en breidt al snel uit met een suikerwerkfabriek en winkels. Midden jaren 20 zijn er 135 winkelfilialen, in de jaren 60 zijn er rond de 600. Vanaf de jaren 70 gaat het bergafwaarts, in 1984 gaat Jamin officieel failliet. Een nieuw management zorgt voor een huidig aantal van 143 winkels, waarvan de meeste franchise.

1880

Het Haagse Hopje is genoemd naar baron Hendrik Hop (1723-1808). Het verhaal gaat dat hij zijn kopje met koffie, suiker en room eens op de kachel liet staan waardoor het koffiekaramel was geworden. Hop ontwikkelt het tot een recept voor harde bruine koffiesnoepjes die in 1880 de naam Haagsche Hopjes krijgen. Rond 1900 zijn er ongeveer 60 bedrijven die hopjes maken, tegenwoordig alleen Rademakers.

1890

Oprichting van Nubilo, één van de oudste dropmerken van Nederland, uitsluitend verkocht aan drogisten en apothekers.

1900

Al vanaf halverwege de achttiende eeuw ontwikkelt de familie Van Melle nieuwe snoepjes, vanaf 1900 machinaal. In 1926 introduceert het bedrijf de vanille-, drop- en advocaattoffee, waarvan de receptuur afkomstig is uit Engeland. De zachte vruchtencaramel en pepermuntcaramel met een drageelaagje (later bekend als Fruittella en Mentos) zijn afkomstig uit Polen.

1909

Winegums zijn een uitvinding van Charles Gordon Maynard (1909), zoon van een snoepwinkeleigenaar. De naam zorgt voor spraakverwarring tussen de zoon en de vader, een strenge geheelonthouder. Hij verkoopt het snoep pas als hij overtuigd is dat de winegums geen wijn bevatten.

1916

De Russische immigrant Samuel Born bedenkt een machine die stokjes in suikerbolletjes steekt. Fabrikant George Smith legt in 1931 de merknaam Lolli Pop vast. In 1958 ontwikkelt de Spanjaard Enric Bernat de Chupa Chup, afgeleid van het Spaanse woord chupar, zuigen.

1920

Haribo wordt opgericht in Bonn, Duitsland, door Hans Riegel. Haribo is een acroniem voor Hans Riegel, Bonn.

Ontstaan caramel- en toffeefabrikant LONKA (oorspronkelijk Lonca, afkorting van London Caramel Works). De huidige basisreceptuur verschilt nauwelijks van die van toen.

1928

In Roosendaal wordt Red Band opgericht en een begin gemaakt met de productie van drop en suikerwerken. Red Band gaat in 1965 samen met Venco. Beide ondernemingen blijven zelfstandig opereren.

1941

M & M`s worden populair bij de Amerikaanse militairen overzee. Eind jaren 40 zijn ze wereldwijd verkrijgbaar. In 1954 wordt de variant met pinda geïntroduceerd. Pas in 1960 worden de snoepjes naast bruin ook rood, groen en geel gekleurd en een jaar later ook oranje. Datzelfde jaar wordt de rode kleur weer afgeschaft, vanwege berichten over sommige schadelijke rode kleurstoffen. In 1987 wordt rood weer toegevoegd en in 1997 komt blauw erbij.

1960

Europese introductie van candybars: Mars, Nuts, Snickers en Raider (Twix).

1973

De aanvoer van een belangrijk ingrediënt voor drop, Arabische gom, wordt regelmatig bemoeilijkt door politieke onrust in het Midden-Oosten en droogte in de landen van herkomst (Soedan, Tsjaad, Senegal en Nigeria). Veel fabrikanten stappen over op vervangers als gelatine en gemodificeerd zetmeel en (later) op xanthaangom. Alleen in traditionele drop wordt nu nog Arabische gom gebruikt.

2001

Van Melle vervangt de gelatine in snoep, die gemaakt wordt van koeienbeenderen, door een plantaardig bindmiddel om het ook in islamitische landen te kunnen verkopen.

2003

De World Health Organisation brengt een rapport uit over het gevaar van suiker en wil een snoepverkoopverbod op scholen en een verhoogde belasting op ongezond eten.

2005

Geraffineerde suiker wordt steeds meer vervangen door kunstmatige zoetstoffen als: cyclamaat (E952), sacharine (E954), aspartaam (E951) en acesulfaam-k (E950).

2006

De handelsnaam `negerzoen` wordt na 86 jaar veranderd in `zoenen` om gehoor te geven aan protesten. Later blijkt dit een marketingstunt van producent Buys te zijn. In Nederland werden negerzoenen in 1920 geïntroduceerd door de firma Banket en biscuit van B.P. Buijs in Oudenbosch, koekjesfabriek sinds 1890. Ook de naam Jodenvet (een soort harde brokken, ook wel bekend als borsthoning) wordt aangedragen voor naamsverandering.

2007

Masterfoods (o. a. Mars en M & M`s) stopt met reclame gericht op kinderen tot 12 jaar. De Hartstichting en de Consumentenbond willen een verbod (overdag) op kinderreclame voor snoep.

Van Melle maakt een suikervrije lijn: Fruittella Light en Van Melle Sugarfree.

Het Britse voedselagentschap FSA stelt dat een combinatie van het conserveermiddel natriumbenzoaat (E211) en kleurstoffen een negatieve uitwerking op hyperactieve kinderen heeft.

2009

In Nederland is het aantal dikke kinderen de afgelopen twintig jaar verdubbeld. Volgens de gezondheidsraad is 1 op de 7 kinderen te dik.

Nederland heeft in 2008 voor 1,3 miljard euro aan snoep uitgevoerd. Het gaat om 400 miljoen kilo zoetigheid. Dat bleek gisteren uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Nederland exporteert het snoep vooral naar EU-landen (80 procent). Vorig jaar werd in Nederland per persoon 11,5 kilo snoep gegeten.