Sadisten zonder grenzen

Micha Klein: Nescafé Special Edition

Omdat ik met een groep moest repeteren en optreden maakte ik voor het eerst sinds vijfentwintig jaar een serie Nederlandse personeelskantines mee. Dat was een schok, dat kan ik u verzekeren. Het straatbeeld, de skyline en de etalages had ik geleidelijk zien veranderen, maar een blik in de dagelijkse onderwereld was me bespaard gebleven – plotseling was daar iets idioots gebeurd. Niemand leek nog door te hebben hoe idioot het was.

Waar ik met open mond naar keek was dat na het verorberen van de maaltijd iedereen opstond om zelf het bestek en de rommel van tafel op te ruimen en naar een verzamelpunt te brengen. Iedereen, van professor tot jongste bediende, schoof braaf de etensresten in een etensrestengleuf, zette keurig de borden in een bordenrek en sorteerde gehoorzaam de vuile messen, vorken en lepels, terwijl de kantinejuffrouwen met de armen over elkaar toekeken. Hoe hebben ze de Nederlanders zo ver gekregen? Geen wonder dat ze om de zoveel tijd de behoefte voelen om zich op stranden en weilanden massaal te bezatten en te drogeren en om daar die andere kantinejuffrouwen, de politieagenten, in elkaar te slaan.

In de kantine rijpt de Hollander. In de kantine wordt hij klaargestoomd voor hogere dingen. Geen wonder ook dat die kweekplaats in handen is van de designer. Er is maar één design aanwezig. Dat design is absoluut en monopolistisch. Het design van de koffieautomaat. In enkele weken heb ik alle koffieautomaten leren kennen en bedienen. De Nescafé Vista Quick, de Bosch Benvenuto, de Douwe Egberts Smaaktower, de Amazon XL. Grote en kleine koffieautomaten, automaten met en zonder soep, automaten met zeven koffievariëteiten, waaronder soep. Op een schermpje wordt de verdoofde schapen geïnstrueerd wat te doen. Plaats beker. Wacht op de bereiding. Nog even geduld. Neem beker weg.

De koffieautomaat is de glimmende totem van de kantine. Voor de designer een natte droom. Hij bedient een wereld zonder protest of kritiek. Alle remmen kunnen los. Zijn koffieautomaten mogen lijken op jukeboxen, wolkenkrabbers en reclamezuilen, alleen nooit op een koffiepot. De sadisten hebben nu zelfs een digitaal kunstenaar ingeschakeld. Er is een gesigneerde koffieautomaat leverbaar. „Het ontwerp van Micha Klein transformeert de koffiecorner tot een extra plezierige en vooral inspirerende omgeving”, zegt de verkoopfolder van Nescafé. „De diverse smaken spetteren je tegemoet in extreme close-ups omgeven door bloemen gemaakt van koffiebonen”, voegt de kunstenaar er aan toe. Er wordt wat afgespetterd in dit lieve landje.