Kunstmatig regen maken, hoe doen de Chinezen dat?

Sjef Peeters uit Eindhoven zag onlangs op televisie de viering van het zestigjarig bestaan van de Volksrepubliek China. China verklaarde dat het voor deze ceremonie kunstmatig regen had opgewekt met chemicaliën, zodat de lucht werd geklaard van smog. Hoe werkt dit precies? En zijn die chemicaliën niet vervuilend?

Vorig jaar, tijdens de Olympische Spelen, deed China er ook alles aan om regen op te wekken in landbouwgebieden buiten Peking, zodat het bij de spelen zelf droog zou blijven.

De door de Chinezen gebruikte techniek bestaat uit het uitzaaien van zilverjodidekristallen in wolken, met behulp van vliegtuigen en raketten. Zilverjodidekristallen versnellen de vorming van regendruppels, legt Baltus Zwart uit. Hij is oud-meteoroloog bij het KNMI.

‘Normale’ regen ontstaat doordat ijsdeeltjes in een wolk waterdamp aantrekken. De ijsdeeltjes met bevroren water vallen vervolgens naar beneden en worden regendruppels of sneeuwvlokken, afhankelijk van de temperatuur lager bij de grond.

Met behulp van zilverjodidekristallen worden meer ijsdeeltjes geproduceerd. Dit is omdat deze kristallen ‘vrieskernen’ zijn, die waterdamp al onder een hogere temperatuur laten bevriezen dan natuurlijke vrieskernen in de lucht, aldus Zwart. De gevormde ijsdeeltjes trekken weer waterdamp aan. Regen valt dus sneller.

Zwart vertelt dat een raket met zilverjodide werkt als een vuurpijl. „Bij een explosie verdampt de zilverjodide en slaat daarna neer in een oneindig aantal vaste deeltjes, de vrieskernen.” Volgens Zwart is de techniek niet gevaarlijk voor het milieu. „Zilverjodide is onoplosbaar in water en niet giftig. In de lucht gebracht is het een vrieskern, die met het daarop bevroren water op de grond terecht komt. Daar kan het weinig kwaad.”

Overigens is het succes van kunstmatige regenproductie omstreden. Uit onderzoek blijkt dat claims van regeringen (die zeggen dat zij kunstmatig regen hebben opgewekt) vaak niet juist waren, vertelt Bert Holtslag, hoogleraar meteorologie aan de Wageningen Universiteit. „De omvang van weerfronten is gigantisch. Je moet dan wel heel veel doen, wil je buien opwekken.”

Mark Beunderman