De verovering van de wereld

Ooit was Lissabon een symbool voor exotische levensvreugde, tegenwoordig is de stad van de fado synoniem voor een tergend politiek proces over Europees bestuur. Maar redding is nabij. Met de Ierse goedkeuring is inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon onder handbereik.

Europese politici doen intussen alsof het verdrag al van kracht is. De invulling van nieuwe topfuncties is een spannend spel tussen hoofdsteden. Minder smeuïg, maar ook belangrijk, is de juridische uitwerking van het verdrag. En ook dat belooft nog een heel feest te worden.

De Benelux was er snel bij. In een memorandum (www.Europapoort.nl) legden de drie vast hoe de EU na ‘Lissabon’ moet functioneren. Onderdeel van het stuk is een korte profielschets van de nieuwe vaste voorzitter van de Europese Raad. Het profiel werd in de Britse pers geïnterpreteerd als anti-Blair en pro-Balkenende.

De Benelux schetst ook hoe de EU straks een vuist moet maken in de wereld. Naast de vaste Raadsvoorzitter blijft er de Hoge Vertegenwoordiger voor buitenlands beleid. Deze krijgt nu de beschikking over een eigen diplomatieke dienst, de European External Action Service.

De anti-Europese Britse pers ziet de diplomatieke dienst als een poging van de EU om uit te groeien tot wereldmacht. Zo’n vaart zal het niet lopen.

In de dienst moeten straks drie bloedgroepen samenwerken: Commissie-ambtenaren, buitenlandspecialisten van de Raad en nationale diplomaten. Dat betekent de verplaatsing van duizenden mensen. Het betekent ook dat bestaande instellingen bevoegdheden kwijtraken en daar houden bureaucratieën niet van. Daarnaast is het nog de vraag wie de meeste invloed op het apparaat krijgt. De Commissie of, via de Raad, de lidstaten. Europarlementariërs willen dat dienst onder de Commissie wordt gehangen. De Benelux stelt voor er een zelfstandig orgaan van te maken dat noch onder de Commissie noch onder de Raad valt.

Aan verovering van de wereld valt dus voorlopig nog niet te denken. Wel zou de nieuwe dienst een einde kunnen maken aan de absurde praktijk dat de EU in een aantal steden twee vertegenwoordigingen heeft, een van de Commissie en een van de Raad.

Michel Kerres