Met spruitjes gooien op het kinderbal

De Gouden Griffel is op het kinderboekenbal uitgereikt aan Peter Verhelst, voor zijn prentenboek Het geheim van de keel van de nachtegaal. Kinderen gingen gekleed in ananas en druiven.

In de blonde haren van Annelies (9 jaar) uit het Friese Hemelum hangt een plastic tros geelgroene druiven: „Druiven zijn lekker….en gezond.” Haar moeder vult aan: „En deze tros staat wel leuk.” Wat is haar lievelingseten? Annelies: „Spinazie.” Moeder: „Nou, goed dat ik dit weet.” Annelies: „Ik vind pannenkoeken ook wel lekker.” Wat is haar lievelingsboek? „Dolfje Weerwolfje van Paul van Loon. Soms wil Dolfje een konijn eten, maar dat mag nooit.”

De 55ste editie van de Kinderboekenweek is gisteravond geopend met het traditionele Kinderboekenbal in het Amsterdamse Muziekgebouw aan ’t IJ. Eten en snoepen in de kinderliteratuur is dit jaar het thema.

Op het bal overheerst het bourgondische beeld van eten in kinderboeken: het snoep. In een groot reservoir stroomt bruine vloeistof uit een gebeeldhouwd achterwerk. Chocoladefontein? Een jongen die eruit ziet als een oempa loempa uit Sjakie en de chocoladefabriek perst een kruiwagen vol met kleurige zuurtjes door een steeds dichter wordende menigte, waar kinderhanden onophoudelijk graaien. Aan weerzijden van de trap staan twee manshoge wolven. Hongerige wolven? Of beelden van de heen- en weerwolf uit Pluk van de Petteflet, waarin de ‘hasselbramen’ iedereen dronken maken van kindergeluk?

Bij sommige kinderen is het eten verwerkt in het feestkostuum. De mooiste creaties zijn die van de zusjes Nina (11 jaar) en Rozemarijn (8 jaar) uit Haarlem, met hun kleurige hoofddeksels van zachte kunststof. Nina torst een ananas: „Niet mijn lievelingseten. Dat zijn artisjokken.” Op het hoofd van Rozemarijn rust een gigantische snoepwikkel, waardoor het lijkt alsof ze Pippi Langkous-vlechten heeft: „Ik houd van soep en pizza.” Simon (10 jaar) uit Bilthoven heeft op zijn hoofd een verjaardagstaart. Snoepjes zitten met veiligheidsspelden vastgemaakt aan zijn giletje: „Lievelingseten? Spruitjes vind ik wel lekker eigenlijk.” Hij zegt het bijna verontschuldigend.

Inderdaad worden kinderen deze avond geacht om spruiten te haten. En moeten ze die naarmate het hoofdprogramma vordert steeds meer gaan waarderen. Precies wat Jan Paul Schutten ook wil, in zijn kinderboekenweekgeschenk De wraak van het spruitje.

Groentevrouw An Dodeman (Marjan Luif) begint haar presentatie met een pleidooi voor „lekker lang doorgekookte spruiten”. Naast haar op het podium bereidt een kok een hamburger met spruiten, die op verzoek van Schutten is ontwikkeld door ‘snackbarprofessortopkokoloog’ Pierre Wind.

Voordat de kinderen kunnen proeven, moet nog even de Gouden Griffel worden bekend gemaakt. De envelop met de winnaar zit verstopt in een koffer van chocolade, maar staatssecretaris Marja van Bijsterveldt (Onderwijs, CDA) aarzelt. Dodeman: „Wilt u even bijten in de chocoladekoffer?” Van Bijsterveldt probeert het: „Het gaat niet.” Als het blok chocolade stuk is geslagen, komt het dit jaar al meermalen bekroonde prentenboek Het geheim van de keel van de nachtegaal van Peter Verhelst tevoorschijn.

Pierre Wind laat wat groenten rondgaan, maar niemand in het publiek kent ze. Alleen schrijver Koos Meinderts herkent de spitskool. Wind neemt intussen de ‘eeteed’ af: „Hierbij beloof ik plechtig aan mezelf dat ik nooit zal zeggen dat ik iets niet lust voordat ik het heb geproefd.” Twee kinderen proeven de spruitburger; ze vinden hem niet lekker. Dan smijten tientallen kinderen spruitjes in de lucht en beginnen elkaar te bekogelen.

„Spruitjes vind ik wel lekker, met appelmoes”, zegt Meike (11 jaar) uit Doorn. „Spekkies vind ik ook lekker.” Ze staat smakkend spekjes te eten in de foyer, net als haar vriendin Suus (11). Suus: „Ik houd van Chinees eten. In de GVR van Roald Dahl eet de reus graag snoskommers. Van het snoskommerdrankje moet hij steeds scheten laten. Dat vind ik grappig.’’ Dan graaien de meisjes weer naar het snoep.