Blijft het beschaafd of wordt 't gehakt?

De Volkskrant hield een ‘peiling’ over het plan van de Partij van de Arbeid om de bejaarde Jeltje van Nieuwenhoven (66) bij de Haagse gemeenteraadsverkiezingen in te zetten als laatste loopgraaf (no pasarán) tegen de Partij voor de Vrijheid. Geert Wilders antwoordde desgevraagd: ‘Al haalt de PvdA nog meer mastodonten uit het PvdA-politbureau van de vorige eeuw van stal, we gaan gehakt van ze maken.’

Als je oplet hoe Wilders over zijn politieke tegenstanders spreekt begrijp je des te beter waarom zijn volgelingen zo nu en dan gehakt willen maken van een barman.

Moet je in dit verband aan beschaving denken? Altijd beter natuurlijk dan aan het glibberige postbus-51-begrip ‘kort lontje’, waarmee wordt ontkend dat het canaille onder ons is.

Tijdens het vragenuurtje viel me gisteren op dat het PVV-lid Hero Brinkman tot drie keer toe broodnuchter en in de allerparlementairste bewoordingen een bijdrage aan het debat leverde. Hij kán het dus wel.

En intussen schoot me weer de interessante politieke kwestie te binnen of de SP een beetje rechtser wordt, en de PVV een tikkeltje linkser. Had ik niet kort tevoren het lid Sietse Fritsma (wat kost een allochtoon?) nog horen betogen dat we bij wijze van spreken allemaal op ons vijftigste van Drees kunnen gaan trekken als we eerst alle Turken en Marokkanen laten remigreren?

Maar het vragenuur begon nu met een vrouwelijke backbencher van de Socialistische Partij die een vurige lans brak voor de notarissenstand, die als gevolg van de crisis – niemand koopt immers meer een huis – aan de bedelstaf dreigt te raken.

Ik schrok me dood. De SP op de bres voor de notaris! Het nobele beroep schijnt tegenwoordig onderkropen te worden door flessentrekkers die zichzelf op internet voor simpele klusjes aanbieden. Hoe kort is het geleden dat Rotterdamse notarissen op een achternamiddag één huis soms achtenzestig keer achtermekaar hielpen verkopen, zodat ze aan het eind van de procedures een half miljoen hadden verdiend, en een etage was vrijgemaakt voor dertig Poolse gezinnen die elk 300 euro huur per maand kwijt waren?

Een notaris was vroeger iemand die het alfabet kende. Meer niet. Dus hij zette een tafeltje voor z’n deur alsof het internet was, ging er achter zitten, en riep als een koopman ‘Schrijven!’, en dan kwamen de analfabete klanten vanzelf. Het was een werkje van niks, hij kreeg er ook weinig voor, en pas later (terwijl alle medeburgers intussen ook hadden leren lezen en schrijven) heeft hij er met collega’s al die heisa omheen gemaakt, van broederschappen, openbare ambtenarij, de nodige kak ofschoon het een simpel kantoorbaantje bleef, maar benoemd door de Króóóón, en met een jongste bediende van twintig die kandidaat-notaris heette, en soms tot z’n zeventigste moest wachten tot de ouwe eindelijk overleed, en hij de zaak voor nog een paar jaar mocht overnemen.

Even later betrad nota bene nog een tweede vragensteller van de SP het Kamerpodium, en die vroeg aan minister Klink bijstand voor plastische chirurgen die blijkens ‘een eigen onderzoek’ ’s avonds huis aan huis bij de buren moeten bedelen, omdat anders ook zij van de honger omkomen. Terwijl mensen die aan een andere neus toe zijn op een wachtlijst staan.

Wanneer is Agnes Kant gaan schuiven in de richting van Mark Rutte, onder wie vroeger alle notarissen en alle plastisch chirurgen ressorteerden? Ze lijkt al een heel eind in de richting van de PVV gekomen, maar is gelukkig nog redelijk beschaafd gebleven. Maar dat zullen nu de vitale vragen worden op het Binnenhof. Kun je de kant van Wilders op koersen zonder af en toe van iemand gehakt te willen maken? En vooral: kun je een beetje links worden zonder het canaille te verloochenen?

Jan Blokker