Apartheid voor garnalen

District 9. Regie: Neill Blomkamp. Met: Sharlto Copley, David James. In 47 bioscopen.****

Alles voelt bekend in District 9, en toch weer niet. Die vliegende schotel, die is toch uit Independence Day? Maar hij hangt dreigend boven Johannesburg. Dat getto voor buitenaardse wezens, kenden we dat niet uit tv-serie Alien Nation? Maar het is Soweto. Die transformatie van de held, sprekend The Fly toch? Maar het is een Afrikaner die insect wordt.

District 9 speelt in een alternatieve realiteit. Een miljoen aliens, insectachtig, lomp en verslaafd aan kattenvoer, vegeteren in een township bij Johannesburg onder nieuwe Apartheid. De ’shrimps’, garnalen, arriveerden eind jaren tachtig in een enorm ruimteschip, verloederd en hulpeloos. De mensheid hielp ze, maar inmiddels hebben afkeer en hebzucht – ze beschikken over avant-gardistische wapens die ze alleen zelf kunnen bedienen - de overhand. Bureaucraat Wikus van de Merwe moet de aliens in opdracht van concern EMU naar een tentenkamp ver buiten de stad depoteren. Tijdens de ontruiming krijgt hij iets in zijn gezicht en begint een Kafkaeske transformatie.

District 9 citeert erop los, maar de Zuid-Afrikaan Neill Blomkamp heeft een zo'n originele mix van ingrediënten gevonden dat zijn film vaak en aangenaam verrast. De film begint als ‘mockumentary’, een mengsel van interviews, journaalbeelden en zwabberende handcamera. Wordt dan bloedig actiespektakel, en dan weer mockumentary. Al die overgangen zijn naadloos, de vele gaten in het plot vallen nauwelijks op. Je begrijpt waarom de Nieuw-Zeelandse sterregisseur Peter Jackson dertig miljoen dollar lospraatte voor het debuut van de pas dertigjarige Blomkamp. Een grote belofte.