Welke zuivel is fair trade en waar koop ik dat?

Jorina Gelderblom uit Rotterdam koopt altijd fair trade chocolade. „Maar afgelopen weekeinde stond ik in de supermarkt en toen wist ik niet welke zuivelproducten ik moest kopen.” Ze wil geen zuivel kopen onder de kostprijs. „Dus welke zuivel is fair trade?”

Als je onder fair trade zuivel verstaat dat je melk wilt kopen waarvoor Nederlandse boeren op of zelfs boven kostprijs betaald krijgen, dan kun je in geen enkele doorsnee super terecht. Dat zegt Geert Kroes, vicevoorzitter van boerenbelangenorganisatie Dutch Dairymen Board (DDB).

„Voor alle melk die in de grote supermarkten staat, wordt de melkveehouder nu onderbetaald”, zegt Kroes vanuit Brussel. Daar demonstreerde hij gisteren met melkboeren uit heel Europa tegen de lage melkprijzen. Oók de boeren die biologische melk produceren, krijgen niet voldoende betaald voor hun melk, vertelt hij.

De melkveehouders klagen al weken over de liberalisering van de Europese melksector, de oorzaak van de lage melkprijzen. Boeren krijgen nu voor een liter melk 20 eurocent, terwijl ze naar eigen zeggen 40 cent nodig hebben. Bovendien vinden zij de margeverdeling niet eerlijk: áls de zuivelprijzen stijgen, komt daarvan slechts een klein deel bij de boeren terecht. Kroes: „Vooral supermarkten profiteren.”

Binnen Europa bestaat alleen in Oostenrijk een fair trade zuivelprogramma. Per liter melk betalen consumenten 10 eurocent extra, die rechtstreeks naar de boeren gaat.

Welke kaas, melk of yoghurt kun je hier in de supermarkt dan het beste kopen? Als je de Nederlandse melkveehouders wilt steunen, kun je het beste zuivel van ‘echte’ zuivelbedrijven kopen. Dat zijn bijvoorbeeld Friesche Vlag of Campina, zegt Marion Logtenberg, penningmeester van de Nederlandse Melkveehouders Vakbond. „Van huismerken, zoals Melkan of de Zaanse Hoeve, weet je nooit waar de melk vandaan komt, die kan ook uit Duitsland komen.”

Wie echt groot belang hecht aan fair trade zuivel, komt bij particuliere initiatieven terecht, zoals de Boerenlandwinkels. Kroes van DDB: „Dat zijn kleinschalige, lokale initiatieven. Die houden zich niet aan marktprijzen, maar vragen gewoon de juiste prijs.”

Annemarie Kas

Lees het nieuws over de melkprijzen op pagina 12