N-Korea weer bereid tot atoomoverleg

In een poging zijn zelf veroorzaakte isolement te doorbreken, wil de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-il de internationale onderhandelingen over het kernwapenprogramma van zijn land hervatten. Hij maakt deze draai op aandrang van China.

De Chinese premier Wen Jiabao, nummer drie in de Chinese hiërarchie, is in Pyongyang. Voorwaarde voor hervatting van het zogeheten het zeslandenoverleg is wel dat er eerst bilaterale, dat wil zeggen statusverhogende onderhandelingen met de Verenigde Staten worden gevoerd.

Noord-Korea wil af van de pariastatus en eist al geruime tijd rechtstreekse contacten met de VS. De VS zijn daartoe in principe bereid en verwacht wordt dat de Amerikaanse speciale gezant Steven Bosworth binnenkort naar Peking of Pyongyang zal afreizen.

Of de wending van Kim Jong-il daadwerkelijk een doorbraak is of uitsluitend een zet om het enige land ter wereld te behagen waarmee Noord-Korea vriendschappelijke banden onderhoudt – China – is nog niet duidelijk.

In de VS, Japan en Zuid-Korea vermoeden politici en Korea-analisten een nieuwe list van Kim Jong-il. Hij zou ook zijn verleid met een niet nader gespecificeerde overeenkomst om de handel met China te vergroten.

China heeft zich de afgelopen maanden ingespannen de zieke Kim Jong-il ervan te overtuigen dat het zeslandenoverleg moet worden hervat. Chinese commentatoren zeggen vaak dat China geen invloed meer heeft op Noord-Korea, maar deze stelling is nu opnieuw gelogenstraft.

Uit boosheid over sancties beëindigde de Noord-Koreaanse leider eerder dit jaar de langlopende nucleaire-ontwapeningsonderhandelingen met China, Zuid-Korea, Japan, de VS en Rusland. Het doel van dat overleg is dat Noord-Korea stopt met de ontwikkeling van kernwapens, maar deze meerjarige diplomatieke inspanningen hebben nooit concreet resultaat opgeleverd.

Gelijktijdig met de bekendmaking van het akkoord met premier Wen kondigde Noord-Korea aan dat de eerder gesloten nucleaire installaties bijna weer bedrijfsklaar zijn. Dat is een van de redenen waarom niet wordt verwacht dat hervatting van het zeslandenoverleg snel resultaat zal hebben.

Noord-Korea wil doorgaan met de bouw van nucleaire installaties en de ontwikkeling van atoomraketten. Daarbij komt dat de VN-Veiligheidsraad na nucleaire proeven en het lanceren van een aantal raketten door Noord-Korea sancties heeft aangenomen die niet ingetrokken zullen worden.