Italiaans hof kan protectie premier afpakken

Het Italiaanse Constitutionele Hof buigt zich vanaf vandaag over de legitimiteit van premier Silvio Berlusconi’s immuniteit voor strafvervolging. De uitspraak wordt binnen enkele dagen verwacht, en kan grote gevolgen hebben voor de stabiliteit van de Italiaanse regering en voor het politieke klimaat in Italië.

Centrale vraag tijdens de zitting van het Hof is of premier Berlusconi en drie andere hoge ambtsdragers immuniteit mogen genieten, terwijl de rest van de Italianen daar niet op kunnen rekenen.

In 2004 verwierp het Hof een eerste poging van Berlusconi om voor zichzelf onschendbaarheid te regelen. Direct na zijn aantreden in 2008 lanceerde zijn regering een aangepaste wet die hetzelfde beoogt. Als het Hof beslist dat ook deze wet ongrondwettig is, dan wachten Silvio Berlusconi diverse rechtszaken.

De belangrijkste betreft een corruptiezaak, waarbij een getuige is omgekocht. Het gaat om de Britse advocaat David Mills. Die is in februari tot 4,5 jaar gevangenisstraf veroordeeld, omdat hij in ruil voor 600.000 dollar meineed pleegde ten faveure van premier Berlusconi. Berlusconi zelf is niet vervolgd als omkoper, omdat hij werd beschermd door de immuniteitswet.

Ook wachten Berlusconi rechtszaken wegens belastingontduiking en omkoping van senatoren.

Dit weekeinde veroordeelde de rechtbank in Milaan Berlusconi’s bedrijf Fininvest in een civiele zaak – waarin de onschendbaarheid niet geldt – tot een boete van 750 miljoen euro aan ondernemer Carlo de Benedetti. Berlusconi is volgens de rechter „medeverantwoordelijk voor corruptie” door een medewerker die in de jaren 90 een rechter omkocht, zodat Berlusconi de grootste uitgeverij van het land kon overnemen.

Berlusconi reageerde gisteren woedend. Hij sprak van een „subversief complot” tegen hem. „Laat de oppositie zich realiseren dat de regering haar termijn van vijf jaar volledig zal uitzitten.”

Mocht Berlusconi zijn immuniteit verliezen dan zal hij naar verwachting steun zoeken bij het volk. Coalitiegenoten hebben gesuggereerd een grote demonstratie te organiseren om aan te tonen dat het volk achter de premier staat. Een verwarrende confrontatie tussen de uitvoerende macht, gesteund door het volk, en de rechterlijke macht lijkt dan onvermijdelijk. Volgens opiniepeilingen zou meer dan de helft van de Italianen Berlusconi steunen. Sommige coalitiegenoten en oppositieleiders preluderen op vervroegde verkiezingen. Maar dat lijkt Berlusconi te willen vermijden: een campagne kan de stabiliteit van zijn coalitie in gevaar brengen.