Zilveren volleybalsters doorbreken barrière

Nederland verloor de finale van het EK volleybal voor vrouwen met 3-0 van Italië. Blijdschap over de zilveren medaille overheerste. „We mogen trots zijn op deze prestatie.”

De grootste winst was al binnen voordat de Nederlandse volleybalsters gisteren de finale van het Europees kampioenschap kansloos met 3-0 (25-16 25-19 25-20) verloren van titelverdediger Italië. Voor dertienduizend uitzinnige Poolse toeschouwers toonde de ploeg van coach Avital Selinger een dag eerder, in de halve finale tegen gastland Polen, te zijn uitgegroeid tot een internationaal topteam.

Twee sets speelde Nederland droomvolleybal: 25-11, 25-15. „Bijna mannenvolleybal”, zei de Poolse coach Piotr Makowski bewonderend. „Misschien wel het beste volleybal dat ik ooit van dit team heb gezien”, oordeelde coach Selinger. Maar de derde set ging verloren en in de cruciale fase in de vierde set kwam Polen op een voorsprong van 16-14. Het in rood-wit gehulde publiek brak de Atlas Arena bijna af, Selinger kon zich niet verstaanbaar maken, ook niet tijdens een time-out op 18-18. De ervaren coach maakte van de nood een deugd en liet de wedstrijd bewust over aan zijn speelsters.

De afgelopen jaren wisselden de Nederlandse volleybalsters hoge pieken (winst in de World Grand Prix in 2007) af met inktzwarte dieptepunten. Op cruciale momenten ging het steeds mis. Bij het EK van 2007 en het olympisch kwalificatietoernooi in 2008, waardoor de Spelen in Peking werden gemist. Was het talentvolle Oranje wel stressbestendig?

Buiten de ploeg werd hier en daar getwijfeld of Selinger wel de juiste coach was om verder te komen. De zoon van Arie Selinger, die eind jaren tachtig de Nederlandse mannenploeg naar de wereldtop bracht, was zelfs even geen bondscoach meer. Maar de internationals wilden niemand anders dan de voormalige spelverdeler en in mei keerde Selinger (50) terug. Speelsters volgden wat sessies bij sportpsycholoog Rico Schuijers, maar al te veel waarde moet daaraan volgens routinier Ingrid Visser niet worden gehecht.

Op het EK in Polen won Nederland de eerste vijf duels zonder setverlies en versloeg favoriet Rusland na een zinderende strijd met 3-2. Maar boven alles rekende de ploeg in de vierde set van de halve finale tegen Polen overtuigend af met het imago van ‘net-niet’. Lachend zoals in het hele toernooi stapten de speelsters na de time-out weer het veld in. Selinger zag dat het goed was.

Aanvoerster Manon Flier, later uitgeroepen tot beste speelster van het toernooi, nam het voortouw en scoorde met een sprongservice en knallende smashes. De ploeg speelde uitgerekend op cruciale punten haar beste spel en leek onkwetsbaar. Debby Stam benutte direct het eerste matchpoint. Nederland won met 3-1 van het gastland en plaatste zich voor de finale. De ontlading was enorm.

„De grootste barrière hadden we in deze wedstrijd al doorbroken”, zei Selinger na afloop van het toernooi tegen persbureau ANP. De verloren finale tegen Italië kon zijn goede gevoel niet wegnemen. „We hebben hier een uitstekende reeks neergezet, daar kwam vandaag een einde aan. Maar we kunnen hier met opgeheven hoofd weg en mogen trots zijn op deze prestatie.”

Zilver bleek in de eindstrijd tegen de ijzersterke Italiaansen het hoogst haalbare. Nederland kon de tegenstander nooit lang onder druk zetten en had zelf grote moeite met de snelle Italiaanse aanvallen. Alleen in het begin van de tweede set was er even een voorsprong, na mooie aanvallen van Flier en Stam. In het verloop van de eenzijdige wedstrijd werden ze steeds vaker kansloos afgeblokt. „Italië was superieur”, concludeerde Selinger na de snelle 3-0 nederlaag. „Zij zijn gewoon veel verder en hebben ook in veel meer finales gestaan. Maar wij hebben hier echt zilver gewonnen. We hebben deze zomer een hele grote stap gemaakt.”

Stam erkende na de finale dat de Nederlandse ploeg geen moment greep op de wedstrijd kon krijgen. „Dat kwam deels door Italië, maar ook deels omdat bij ons de meesten nog nooit een finale hadden gespeeld. Dat moet je ook leren.”

Middenspeelster Visser, in 1995 al wisselspeelster toen Nederland in Arnhem Europees kampioen werd, was na de eerste teleurstelling tevreden met zilver: „We hebben er alles aan gedaan, maar ze waren niet te stoppen. Daar heb ik vrede mee. En we hebben wel veertien landen achter ons gelaten, en maar één voor ons.”

Voor Visser (32) betekent de zilveren medaille ook een afsluiting van de mislukte olympische kwalificatie van 2008. „Ik win heel veel met deze medaille. Hij is me ook misschien wel meer waard dan die gouden in 1995. Deze heb ik bewust meegemaakt, nu heb ik steeds in het veld gestaan.”

Door een plaats bij de beste vier van het Europees kampioenschap is Nederland zeker van deelname aan de World Grand Prix in 2009 en het EK in 2010. De volleybalsters stonden voor de derde keer in een EK-finale. In 1995 behaalden ze onder coach Bert Goedkoop in eigen land goud; in 1991 moesten ze – net als gisteren – genoegen nemen met zilver. Italië, dat ook in 2007 de titel opeiste, werd voor de tweede keer Europees kampioen.

Na het sterke EK waakt Selinger voor te hoge verwachtingen. „Na de tweede plaats is er nog maar één hoger. Over die tweede plaats heb ik al vijf jaar gedaan, kan je nagaan. Het wordt nu steeds moeilijker om een stap hoger te zetten.”