Stimuleringsmaatregelen helpen economie in VS niet echt vooruit

De werkgelegenheidsgegevens over september maken duidelijk dat de Amerikaanse economie zich nog steeds in een diep dal bevindt. Het aantal banen daalde met 263.000, veel meer dan de 180.000 die analisten hadden verwacht. De daling van het aantal banen was aanvankelijk spectaculair teruggevallen ten opzichte van de 741.000 in januari, wat erop leek te duiden dat het einde van de recessie in zicht zou kunnen zijn. Maar de stijging ten opzichte van het cijfer van 201.000 in augustus wijst er nu op dat deze verbetering niet doorzet.

En er is meer slecht nieuws. De lengte van de gemiddelde werkweek was in augustus gestegen, maar is in september weer licht gedaald, naar 33 uur. Dat is niet wat er zou moeten gebeuren, nu de VS al zo lang in de zwaarste recessie sinds de Tweede Wereldoorlog zitten.

Statistische experts zullen teleurgesteld zijn over de voorlopige herziening van de omvang van de werkgelegenheid. De cijfers laten nu zien dat er 824.000, ofwel 0,6 procent, minder arbeidsplaatsen zijn dan bij de vorige telling, een jaar geleden. Als de nieuwe schatting in de huidige berekeningen zou worden meegenomen, zou de werkloosheid ruim boven de 10 procent komen te liggen.

Een economie die maandelijks 263.000 banen verliest, ofwel 2,4 procent van de beroepsbevolking op jaarbasis, is zich eenvoudigweg nog niet aan het herstellen. Het inkomensverlies en de toegenomen onzekerheid vormen een hoge drempel voor de consumptiegroei.

De verslechtering van de arbeidsmarkt lijkt zich slecht te verdragen met recente aanwijzingen van toegenomen kracht, of althans minder zwakte, van de economie, zoals herstel in de industrie en een aantrekkende woningbouw – genoeg om voor het derde kwartaal een stijging van het Amerikaanse bruto binnenlands product van 3 procent op te leveren. Maar veel positieve ontwikkelingen hebben veel weg van kunstmatig teweeg gebrachte oplevingen. Denk aan de sloopregeling voor oude auto’s, die de autoverkopen kortstondig opjoegen, of aan de positieve gevolgen voor de huizenverkopen van de ultralage rente.

De gestegen export en overheidsuitgaven kunnen de slechte gezondheid van de economie slechts tijdelijk maskeren. Op de lange termijn doen de hoge werkloosheidscijfers er meer toe. Zij kunnen de levensstandaard alleen maar verlagen en de welvaart van het land verminderen.

Noch monetaire noch fiscale stimulansen zijn een bron van welvaart op de langere termijn. De Amerikaanse economie ontdekt nu de keerzijde van deze maatregelen.

Martin Hutchinson