Socialisten winnen in Griekenland

In Griekenland heeft de socialistische oppositiepartij PASOK bij de parlementsverkiezingen van gisteren een forse zege geboekt. De partij behaalde onverwachts een grote, absolute meerderheid.

De regerende Nieuwe Democratiepartij (ND) van premier Kostas Karamanlis (53) behaalde bij de verkiezingen het slechtste resultaat ooit. De partij, sinds 2004 aan de macht, tuimelde van 42 naar 33,5 procent en van 152 naar 91 zetels.

De ND had zelf vervroegde verkiezingen uitgeschreven. De partij wilde zo voorkomen dat het afgerekend zou worden wanneer de economische crisis het land het hardst treft. Karamanlis heeft de afgelopen nacht zijn aftreden als partijvoorzitter aangekondigd.

Zijn tegenstander Jorgos Papandreou (57), leider van PASOK, kwam van 102 op 160 zetels (van 300), een onverwacht grote absolute meerderheid. De populistische Orthodoxe Volksconcentratie (LAOS) boekte winst, de communisten en een andere linkse partij licht verlies.

Op een binnen een maand te houden bijzonder partijcongres zal de nieuwe ND-voorzitter worden gekozen, waarbij Karamanlis zich niet kandidaat stelt. Grootste kanshebber is Dora Bakoyanni, minister van Buitenlandse Zaken in het vertrekkende kabinet. Karamanlis kwam onder druk te staan door zijn besluit de verkiezingen te vervroegen.

Grote menigten juichten de nieuwe premier toe bij zijn tocht naar het perscentrum Zappion, waar hij in een korte toespraak uitriep: „Mijn kompas blijft de burger en alleen de burger!” De sfeer in Athene leek op die in 1981, toen zijn vader Andreas in een nog grotere overwinning de ND versloeg.

Toch zijn er grote verschillen. Het gaat nu meer om een nederlaag dan over een overwinning. De ND is weggevaagd door eigen wanbeleid, schandalen en verzuim. Bijna de helft van het kabinet moest eerder opstappen. Onvrede overheerst bij het electoraat en die is geïncasseerd door PASOK. Het gaat niet om een vertrouwensstem.

Papandreou profileerde zich onder meer met de ‘heroprichting van de staat’. Hij heeft aankondigt dat ministers in zijn kabinet zich niet meer door hun politieke partijkeuze mogen laten leiden. In het kabinet dat morgen wordt gevormd zouden ook personen van buiten het parlement en zelfs van buiten PASOK plaatsnemen.

Analisten voorspellen dat het meer een ‘Papandreou-kabinet’ zal worden dan een ‘PASOK-kabinet’ De nieuwe premier geldt in beslissende situaties als verre van plooibaar. Dat bleek ook uit de wijze waarop hij zijn voorganger Kostas Simitis en ministers uit zijn entourage heeft weggehouden.