Notarissen willen minimumtarief invoeren

De marktwerking in het notariaat is zover doorgeschoten dat de continuïteit en de integriteit van de beroepsgroep op de tocht staat. De invoering van een minimumtarief voor met name het begeleiden van vastgoedtransacties zou moeten voorkomen dat notarissen elkaar blijven „kapot concurreren”.

Dat schrijft een grote groep notarissen in een brandbrief aan het bestuur van de eigen Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB). De ondertekenaars zeggen tweederde van de sector te vertegenwoordigen. Zij vinden dat de KNB er bij de politiek op aan moet dringen snel een basistarief in te voeren.

Veel notarissen zitten op dit moment in grote financiële problemen. In de eerste helft van 2009 is de gemiddelde omzet van een notaris met ruim 65 procent gedaald tot 214.500 euro. De brutowinst daalde met bijna 90 procent tot een kleine 25.000 euro. Een kwart van de notarissen staat onder verscherpt financieel toezicht.

Volgens Anna de Vries van notarissenverenging De Nieuwe Stempel is het huidige tariefsysteem niet erg logisch en onhoudbaar. „We krijgen nu een paarhonderd euro voor het passeren van een vastgoedtransactie, of het nu een gebouw van een paar miljoen betreft of een groenstrook van een paarduizend euro.”

De financiële problemen werken incidenten in de hand, schrijven de notarissen. Recente incidenten als vastgoednotarissen „die de rug niet recht hebben kunnen houden” bij frauduleuze vastgoedtransacties of „notarissen die niet met hun vingers van de derdengelden af zijn gebleven”, staan volgens de ondertekenaars niet op zichzelf. Los van de marktwerking, die in 1999 werd ingevoerd, hebben notarissen ook last van de crisis: er zijn aanzienlijk minder vastgoedtransacties.

Vrijdag houdt de KNB haar jaarcongres in Groningen. De opstellers van de open brief willen dat daar inhoudelijk over hun zorgen wordt gesproken en dat het KNB-bestuur belooft er bij de politiek op aan te dringen minimum-tarieven in te voeren. „De KNB heeft te lang volgehouden dat het allemaal wel meevalt. Het is nu tijd dat de kat de bel aangebonden wordt.”

KNB-voorzitter Erna Kortlang zegt in een reactie de brief serieus te nemen. „Ik deel de zorgen van de briefschrijvers, want zo’n 20 procent van de notarissen kent grote financiële problemen. Dat onderschatten wij niet.”

Maar het bepleiten van de invoering van een minimumtarief gaat haar vooralsnog een stap te ver. „Er is ook een groep notarissen die daar niet voor is.” De KNB zegt eerst overleg te willen voeren met de achterban – dus ook de notarissen die niet aangesloten zijn De Nieuwe Stempel – en daarna met een standpunt te komen. Ze verwacht dat hier tegen het einde van het jaar duidelijkheid over is.

Kortlang wijt de huidige problemen van het notariaat vooral aan de recessie, niet aan de invoering van marktwerking. „Ik hoop dan ook dat het een tijdelijk verschijnsel is.”

Lees de brief aan het KNB-bestuur op nrc.nl/economie