Applaus voor magie David Letterman

De Amerikaanse tv-presentator David Letterman maakte vorige week op onnavolgbare wijze een afpersingspoging bekend.

Wat een geweldige goocheltruc was dat: een beroemde Amerikaanse televisiepresentator die zijn eigen overspelige affaires wegtovert. Vorige week gaf David Letterman live, in front of a studio audience toe dat hij seks had gehad met verschillende vrouwen die aan zijn programma meewerkten. En dat terwijl hij in maart dit jaar getrouwd is en een kind heeft van zes (wanneer de affaires zich afspeelden bleef onduidelijk).

Vreemdgaan is natuurlijk niet per definitie slecht, je kunt nooit in andermans relatie kijken, maar zeker in de Verenigde Staten zouden zulke details normaal gesproken genoeg zijn voor een publieke lynchpartij. Die bleef uit. Letterman werd door zijn publiek toegejuicht alsof hij een held was. En nog steeds is er geen groot schandaal ontstaan.

Wat heeft David Letterman dat Bill Clinton niet had? Hoe probeerde die dat probleem ook weer op te lossen – „I did not have sexual relations with that woman”, zei de Amerikaanse president, wiens affaire met Monica Lewinsky al op straat lag, aanvankelijk. Natuurlijk, de president van de Verenigde Staten wordt beter in de gaten gehouden dan de presentator van een populaire talkshow, maar Clinton pakte het ook niet slim aan. Laten we eerlijk zijn, zo goochel je geen dingen weg. Iedereen hoort en ziet Clinton zeggen ‘niks in de handen, niks in de mouwen’, terwijl bij zijn pols duidelijk een schoppendame zichtbaar wordt, en onder zijn hoge hoed komt ineens een pluizig wit konijnenstaartje vandaan.

Nee, dan Letterman. Kijk het filmpje op YouTube van zijn Late Show er nog maar eens op na – het is zó’n mooi voorbeeld van magic and misdirection. Hij vertelt een geweldig verhaal – hij presenteert het ook als een verhaal, als fictie dus – over een verdacht pakketje-met-brief dat hij op een ochtend in zijn auto aantreft. Een man dreigt de „terrible, terrible things” die Letterman gedaan heeft openbaar te maken. Hij gaat ze verfilmen. Er een boek over schrijven. Het publiek juicht. Wat Letterman vertelt is grappig, absurdistisch, bijna abstract – pas héél geleidelijk wordt het genre duidelijk waarin Letterman het wil plaatsen. Een thriller over afpersing van 2 miljoen dollar. Het op het verkeerde been gezette publiek volgt deze plotwending c.q. genrewisseling ademloos, rent achter hem aan als een vos achter een haas die hoeken maakt in het gras. En als de presentator uiteindelijk vertelt dat hij seks heeft gehad met vrouwelijke collega’s (van zijn bedrijf Worldwide Pants), en dat hij daar verder niets over gaat zeggen om hen en zijn vrouw en kind en zichzelf te beschermen, is het publiek buiten zichzelf van bewondering. Volgt een enorm applaus en the show goes on. Geen woord over vreemdgaan en of dat mag. Het is een klassieke goocheltechniek. Je zorgt ervoor dat je publiek kijkt naar datgene waarvan je wilt dat ze ernaar kijken, zodat je pal onder hun ogen je verdwijntruc kunt doen. En niemand die het merkt.

Bekijk Letterman’s bekentenis op nrc.nl/buitenland (in kolom rechts)