Zware aardbeving in Indonesië verzwakte breuklijn in Californië

Krachtige aardbevingen kunnen breuklijnen elders verzwakken en mogelijk aardschokken veroorzaken aan de andere kant van de wereld. Aardwetenschapper Taka’aki Taira van het Carnegie Instituut aan de universiteit van Washington heeft aangetoond dat zware aardbevingen in de woestijn van Californië in 1992 en in Indonesië in 2004 werden gevolgd door een significante toename in kleine aardbevingen langs de Californische San Andreas-breuk. De vernietigende aardbeving van 2004 voor de kust van Sumatra veroorzaakte tevens een meetbare grondwaterbeweging langs de San Andreas-breuk. Volgens Taka’aki Taira is deze breuklijn in Californië daardoor verzwakt geraakt (Nature, 1 oktober).

De studie van Taka’aki Taira verscheen afgelopen week één dag nadat de wereld werd opgeschrikt door aardbevingen die elkaar snel opvolgden, op de Samoa-eilanden en op Sumatra. Desgevraagd noemt Taka’aki Taira het bestaan van een mogelijk verband tussen deze bevingen “zeer interessant”, maar omdat hij de specifieke gegevens niet heeft bestudeerd kan hij daarover niets met zekerheid zeggen.

In de Nature-studie opperen Taka’aki Taira en zijn collega’s niettemin dat aardbevingen mogelijk ontstaan in tijdsclusters. In de drie jaar na de aardbeving voor de kust van Sumatra, op Tweede Kerstdag 2004, hebben zich wereldwijd 6 aardbevingen voorgedaan met een magnitude groter dan 8, meer dan in enige vergelijkbare periode sinds 1900.

Dat aardbevingen een breuklijn onder spanning kunnen zetten is bekend. Zo waarschuwde aardwetenschapper John McCloskey op 17 maart 2005 in Nature voor een tweede aardbeving langs de breuklijn voor de kust van Sumatra, omdat die door de beving van 2004 onder spanning was komen te staan. Op 28 maart 2005 was het inderdaad zover.

Taka’aki Taira’s studie gaat niet over spanning op een breuklijn, maar over verzwakking van de San Andreas-breuk zelf. Een deel van de San Andreas-breuk bij het stadje Parkfield wordt al meer dan twintig jaar nauwlettend gevolgd. Met instrumenten die in honderd tot tweehonderd meter diepe boorgaten zijn aangebracht kunnen wetenschappers in beeld brengen hoe seismische golven, veroorzaakt door aardschokken elders op de wereld, worden gereflecteerd door kilometersdiepe vloeistofreservoirs. Hieruit valt op te maken of vloeistof zich naar een breuklijn toe beweegt of juist ontsnapt.

Taka’aki Taira wijst erop dat het binnenstromen van vloeistof de kans op een aardbeving weliswaar verhoogt, maar dat de kracht van de beving erdoor getemperd kan worden.

Michiel van Nieuwstadt